ÖZEL EĞİTİM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİNDE AİLELERE YÖNELİK OSYAL HİZMET UYGULAMASI: BİR DEĞERLENDİRME ARAŞTIRMASI

Bu araştırma,işitme engelli çocuklara ve ailelerine hizmet veren bir işitme ve konuşma engellilerözel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde yapılmıştır. Araştırmanın amacı,özeleğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ailelere yönelik sosyal hizmetuygulamalarında ne ölçüde başarı sağlandığını ve bu uygulamaların başarısınıetkileyen etmenleri değerlendirmektir. Araştırmada önce, merkezden hizmet alanve ilköğretime devam eden 12 işitme engelli çocuk ve aileleriyle sosyal hizmetuygulaması yürütülmüş, izleyen aşamada mesleki uygulamanın sonuçları değerlendirilmiştir.Bu kapsamda çalışmanın ilk aşamasında görüşmeler yoluyla ailelerin ihtiyaç vesorunları belirlenmiştir. Daha sonra bu ihtiyaçlar önceliklerine göre sıralanmışve öncelikli üç ihtiyacın karşılanmasına yönelik üç amaç belirlenmiştir. Araştırmasürecinde ailelerle bu amaçlara ulaşmaya yönelik mesleki çalışma yürütülmüştür.Ailelerin amaçlara ulaşmadaki başarısı Amaca Ulaşma Ölçeği ile değerlendirilmiştir.Ailelerle yürütülen mesleki çalışmanın sonucunda, ailelerin çalışmaya katılmakonusundaki motivasyonları, araştırmacının mesleki becerileri ve mesleki çalışmanınyürütüldüğü merkezin koşulları mesleki çalışmanın başarısına etki eden etmenlerolmuştur. Ailelerin amaca ulaşmadaki başarısı sosyal hizmet uygulamalarının da başarılıolduğunu göstermektedir. Ayrıca bu çalışma, özel eğitim ve rehabilitasyonmerkezlerindeki sosyal hizmet uygulamalarının işitme engelli çocuk veailelerine yarar sağladığını göstermektedir.

Social Work Practice with Families in Special Education and Rehabilitation Centres: An Evaluation Research

This study hasbeen conducted for hearing-for speaking impaired children in a specialeducation and rehabilitation center where services are given to them. The goalof this study is to evaluate the success of the social work practice for thefamilies in special education and rehabilitation centers and the factors thataffect the success of this practice. In this study, firstly, social workpractice has been carried out with 12 hearing impaired children and theirfamilies who are getting service from “Center” and are going on primary school,and then outcomes of the practice were evaluated. In this context, at the firststep of the study, the needs and problems of the families were determined. And then,these needs were ranked according to their priorities and three goalsdetermined in order to be met this three needs. In the research process,professional work has been carried out with families in order to achieve thesethree goals. The success of the families in achieving these goals wasdetermined with oal Attainment Scaling. The motivation of the families onattending the study, the professional skills of the researcher (social worker)and the conditions of the special education centres affected the success of thestudy. The success of the families in achieving goals shows the success ofsocial work practice. In addition, this study shows social work practice inspecial education and rehabilitation centres which are beneficial to hearingimpaired children and their families.

Kaynakça

Aktaş, Mavili, A. (2001). Küçük gruplar dinamikleri ve süreci. A nkara: M ustafa K itabevi.

Boyer, P. A. (1986). The role of the family therapist in supportive services to family with handicapped children. Clinical SocialWork Journal, 22(2), 250-261.

Erkan, G. (2003). Özürlülerle sosyal hizmet uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Halk Sağlığı Özel Eki,25(4), 34-38.

Işıkhan, V. (2005). Türkiye’de zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin sorunları. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.

İl, S. (2000). Özürlülük, aile yaşamı ve sosyal hizmet. K. Karataş (Ed.), Görme özürlüler için rehabilitasyon deneyimleri, yeni rehabilitasyon politikaları ve meslek tanımları (s. 54-60). Ankara: Körler Federasyonu Yayını No: 4.

MEB ÖZEL EĞİTİM REHBERLİK ve DANIŞMA HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. (2003). İşitme engellilerin eğitiminde öğretmen el kitabı, Prof. Dr. Gönül Akçamete(Ed.), Ankara: Milli Eğitim Basımevi.

Neuman, W. L ve Kreuger, L. W. (2003) Social work research methods: Qualitative and quantitative approaches. USA: Pearson Education, Inc.

Oymak, V. (1997). Zeka özürlü çocukların yetiştirilmesi. Ankara: SABEV Yayınları.

Rubin, A., ve Babbie, E. (2000). Research methods for social work (4th Edition). Belmont, California: Wadsworth Publication Company.

Sheafor, B. ve Horejsi, C. (2003). Techniques nd guidelines for social work practice (6th Edition). Boston, MA: Allyn and Bacon.

Solomon, M., Pistrang, N. ve Barker, C. (2001). The benefits of mutual support groups for parents of children with disabilities. merican Journal of Community Psychology, 29(1), 113-120.

Woodward, C. A., Santa-Barbara, J., Levin,S., ve Epstein, N. B. (1978). The role of goal attainment scaling in evaluating family therapy outcome. American Journal of Orthopsychiatri,48(3), 464-476.