SOSYAL PSİKOLOJİK AÇIDAN STEREOTİP KAVRAMININ DİL VE METİN ANALİZİNDE KULLANIMI

Öz Stereotip konusunda ortaya konulan teorik çalışmalar insanların algılama ve karar verme mekanizmalarındaki çarpıklık ve eksiklikleri soruşturmaktadır. Stereotip olarak tarif edilen 'sabit formüller' ya da 'örnekler'in dil ve metin analizi açısından birbirinden farklı üç türü vardır: Birincisi sosyal bilimler içinde toplumsal olgular üzerine temsil örnekleridir. İkincisi dil bilimin ilgi alanına giren gelenekselleşen dilsel formüller, sözlü dildeki rutin formüllerdir. Üçüncüsü ise edebi veya güzel sanatlar alanında, tüm metinlerin yapısal formülleri ya da örnekleridir.Stereotip kavramı, spesifik kod olarak güzel sanatların tarihsel formasyonunu karakterize etmektedir. Bu çalışmada stereotiplerin algılama sürecimizde dil aracılığıyla nasıl yer edindiğini, bir anlamda stereotiplerin kurulma biçimini anlamaya çalışacağız. Bunu yaparken söz konusu olguyu görsel ve edebi metin analizlerinde tespit etmeye çalışan kuramsal çalışmaların izini süreceğiz.