Küreselleşme, Kriz ve Savunma Sanayi

Öz Bu makalede, küreselleşme ile artan politik ve ekonomik ilişkilerin, savunma sanayii üzerindeki doğrudanetkileri analiz edilmektedir. Bu çerçevede; küreselleşme ile birlikte artan bağımlılık ilişkilerinin krizlesonuçlandığı varsayımıyla, savunma sanayinin öneminin ulus devletin gücü üzerinden sorgulanmasıamaçlanmaktadır. Küreselleşmeyle birlikte sanayileşmenin diğer bölgelere yayılarak bu bölgelerigüçlendirmesi, küresel güç dengelerini etkileyerek hegemonya savaşlarının başlamasına neden olmuştur.Küresel krizin hemen öncesinde, özellikle 2000 sonrası ele alındığında; 2000-2009 döneminde savunmaharcamalarında meydana gelen %49’luk artışın dağılımına baktığımızda, ABD başta olmak üzere Çin,Fransa ve İngiltere ve Suudi Arabistan olarak sıralanmaktadır. Kriz sonrası harcamalar değerlendirildiğindeise, 2010’dan itibaren savunma harcamalarının nispeten gerilediği, 2015’te ise artan siyasi gerginlikdolayısıyla 1.7 trilyona dolara ulaştığı gözlenmektedir. 2010-2015 aralığında harcama dağılımındaABD’nin kendisinden sonra gelen 14 ülke toplamı kadar harcama yaptığı, Çin ve Suudi Arabistan’ın onutakip ettiği görülmektedir. Kriz döneminde Avrupa’nın Euro’daki değerlenme nedeniyle harcamalarınıkıstığı, gelişmekte olan ülkelerin silah teknolojilerinin geliştirme yönünde yatırımlar yaptığı görülmektedir.Bu noktada küreselleşme ile birlikte ulusal savunma endüstrisinin ulusötesi savunma girişimleri vetedarik zinciri vasıtasıyla karşılıklı bağımlılık ilişkilerini artırması, içerde devlet desteğinin olmadığınoktada, ulusal tali üreticilerin küresel ağın parçası olması konusunda zorlayıcı koşullar yaratmaktadır.Bu da savunma sanayiinde Amerikan hegemonyasının kırılamadığı bir döngü yaratmaktadır. Bununlabirlikte, kriz süreci değerlendirildiğinde, savunma sanayiinin en büyük 10 şirketin 7’si ABD şirketleridir.Kriz dönemlerinden sonra yön değiştiren savunma sanayi harcamaları, bildirinin temel konusunuoluşturmaktadır. Bu çerçevede savunma sanayinin durumu; savunma sanayi harcamaları, savunmasanayi ticareti ve savunma sanayiindeki büyük şirketler bazında SIPRI verileri üzerinden incelenecektir.

Kaynakça

BAŞAR S., Künü S Başar, S. & Künü, S. , Savunma Harcamalarının İktisadi Büyümeye Etkisi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 10, Sonbahar 2012, pp.1-30.

BURROW G., Silah Ticareti Kılavuzu, Metis yayınları,2002, İstanbul

GEORGE S., State of Coorpations, The rise of illegimate power and the threat to democracy, ocak 2014 , http://www.tni.org., Erişim Tarihi 25.12.2015

HAYWARD K., The Globalisation of Defence Industries, Survival,Vol.42, No.2, 2000.

ROBİNSON W., Great recession of 2008 and contiuning crisis, International Review of Modern Sociology, Volume 38, Number 2, Autumn, 2012.

SÜMER K., Savunma Harcamalarının Ekonomik Büyüme üzerine Etkisinin İncelenmesi, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Sayı:1, 2005.

ŞİŞMAN D., Küresel Kuruluşlar, Düzenlemeler ve Gelişmekte olan Ülkelerin konumu, yayınlanmamış doktora tezi, 2012.

YAYIM A. F, Savunma Sanayinde Küreselleşme biçimleri: özel askeri şirketler, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi SBE, 2006. Savunma Havacılık ve Uzay Sanayii Panel Raporu / Ek-3, Vizyon 2023 Projesi Tübitak 2003.

www.nationalpriorities.org/campaigns/military-spending-united-states/, Erişim Tarihi e.t: 23.05. 2016)

http//qha.com.ua/siyaset/kureselsavunmaharcamalarıarttı

http://www.ft.com/cms/s/3/89620006-d59c-11e5-829b-8564e7528e54.html#axzz46U2vcLBF Erişim Tarihi 27.07.2016

http://books.sipri.org/files/FS/SIPRIFS1602.pdf (e.t: 05.04.2016)

http://www.dw.com/tr/d%C3%BCnya-silahlan%C4%B1yor/a-18318424 Erişim Tarihi 16.05.2015

http://tr.euronews.com/2015/12/14/batili-sirketlerin-silah-pazarindaki-payi-azalirken-rusya-nin-silahsatisinda/ Erişim Tarihi 20.12.2015

http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/485338/Kazanan_ABD_silah_sanayisi..._Turkiye__ dunyanin_en_buyuk_6._silah_alicisi.html Erişim Tarihi 22.02.2016

https://defensecontractormarketing.com/top-100-aerospace-companies-2015/ Erişim Tarihi 12.06.2016

SIPRI Military Expenditure Database

SIPRI Arms Transfers Database www.defensenews.com/top-100/2015 (Erişim Tarihi 20.04.2016)