Cilt: 13 Sayı : 1
Türkiye’de Tüketime Sunulan Gıdalarda Cronobacter sakazakii Prevalansların Meta-analiz ile Belirlenmesi
Meta-analysis of Prevalence of Cronobacter sakazakii in Foods Consumed in Turkey
Serhat AL,Adalet DIŞHAN,Elif ÇELİK,Aytaç AKÇAY

1.4K 129

Bu çalışmada, Türkiye’de tüketime sunulan çeşitli gıdalarda tespit edilen Cronobacter sakazakii prevalanslarının meta-analizinin yapılması amaçlanmıştır. Birbirinden bağımsız olarak yapılmış çalışmalarda belirlenen C. sakazakii prevalansları birleştirilerek Türkiye için ortak prevalans kestirimi sağlanmış ve çalışmalar arası heterojenlikler araştırılmıştır. Çalışma materyalini, 2008-2019 yılları arasında Türkiye’de yapılmış C. sakazakii prevalansının belirlendiği 22 adet çalışma ve bu çalışmalarda incelenen 2463 gıda numunesi oluşturmuştur. Meta-analiz sonucunda C. sakazakii ortak prevalans değeri 0.033 (%95 Güven aralığı; 0.021-0.044) olarak bulunmuştur. İncelenen çalışmalarda bebek maması, bebek maması yapımında kullanılan hammaddeler, süt ve süt ürünleri ve et ve et ürünleri, yeterli prevalans verisi bulunduğundan alt gruplar olarak belirlenmiş ve alt gruplar arası meta-regresyon analizi uygulanmıştır. Çalışma bulgularına göre Türkiye’de C. sakazakii prevalansı; bebek maması, bebek maması hammaddeleri, süt ve süt ürünleri ve et ve et ürünlerinde sırasıyla 0.01 (0.00-0.01), 0.11 (0.04-0.18), 0.05 (0.02-0.08) ve 0.03 (0.00-0.06) olarak ortaya konulmuştur. Türkiye’de tüketime sunulan gıdalarda C. sakazakii varlığına ilişkin yapılan çalışmaların örneklem büyüklüğüne bağlı olarak göstermiş oldukları heterojeniteler giderilmiş ve patojenin Türkiye geneli ortak prevalansı hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda etkenin epidemiyolojik olarak önemli olduğu ve üretim zincirinde gıda güvenliği yönetim sistemlerinin etkin olarak uygulanmasının halk sağlığı açısından gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.
In this study, it is aimed to make meta-analysis of the prevalence of Cronobacter sakazakii in various foods consumed in Turkey. The prevalences of C. sakazakii detected in the different independent studies were combined to provide a common prevalence estimate and heterogeneities between studies were investigated. The study material consisted of 22 studies investigating C. sakazakii prevalence in a total of 2463 food samples included infant formula, infant formula ingredients, milk and dairy products and meat and meat products between the years 1997-2019 was carried out in Turkey. As a result of the meta-analysis, the common prevalence of C. sakazakii was detected as (%95 Confidence Interval; 0.021-0.044) for all studies. In the evaluated studies, infant formula, infant formula ingredients, milk and dairy products and meat and meat products were identified as sub-groups due to sufficient prevalence data and meta-regression analysis was applied between sub-groups. Accordingly, the prevalence of C. sakazakii in infant formula, infant formula ingredients, milk and dairy products and meat and meat products were determined as 0.01 (0.00-0.01), 0.11 (0.04-0.18), 0.05 (0.02-0.08) and 0.03 (0.00-0.06) in Turkey, respectively. Heterogeneities due to sampling size of studies on the presence of C. sakazakii in foods consumed in Turkey were corrected and main prevalence of the pathogen in Turkey is calculated. The study concluded that the pathogen is epidemiologically important and effective implementation of food safety management systems in the food production chain is necessary for public health.
Anahtar Kelimeler:

Kaynakça

Abebe GM. Çeşitli Gıda Örneklerinden İzole Edilen Enterobacter Sakazakıı’nin Biyofilm Oluşumunun Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, 2013.
Serhat AL,Adalet DIŞHAN,Elif ÇELİK,Aytaç AKÇAY
253/5000Hizmetimizi sunmamıza ve geliştirmemize, içerik ve reklamları uyarlamamıza yardımcı olması için çerezleri kullanıyoruz. Devam ederek çerez kullanımını kabul etmiş olursunuz. Telif hakkı © 2020 Elsevier B.V. veya onun lisans verenleri veya katkıda bulunanları. ScienceDirect ®, Elsevier B.V.'nin tescilli ticari markasıdır.
253/5000Hizmetimizi sunmamıza ve geliştirmemize, içerik ve reklamları uyarlamamıza yardımcı olması için çerezleri kullanıyoruz. Devam
ederek çerez kullanımını kabul etmiş olursunuz. Telif hakkı © 2020 Elsevier B.V. veya onun lisans verenleri veya katkıda bulunanları.
ScienceDirect ®, Elsevier B.V.'nin tescilli ticari markasıdır.