ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖRGÜTSEL ADALETSİZLİK ALGISININ YÖNETİCİLERİN İŞTEN AYRILMA NİYETİ, YAŞAM TATMİNİ, GERİ ÇEKİLME VE NEZAKETSİZLİK DAVRANIŞLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN TESPİTİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

İşyerlerinde adaletsizlik algısı birey ve örgütlere zarar veren, olumsuz sonuçlar yaratan unsurlar arasında yer almaktadır. Bu araştırmada yöneticilerin örgütsel adaletsizlik algılarının işten ayrılma niyetleri, yaşam tatminleri, geri çekilme ve nezaketsizlik davranışları üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma evrenini Kayseri İli, Kayseri Organize Sanayi Bölgesinde Makine Sanayinde faaliyet gösteren 51 işletmenin yöneticileri oluşturmuştur. Oluşturulan araştırma modelini test etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti ve nezaketsizlik davranışını pozitif yönde etkilediği tespit edilirken yaşam tatmini ve geri çekilme davranışları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir.

A STUDY ON THE DETERMINATION OF THE EFFECT OF MANAGERS' PERCEPTIONS OF ORGANIZATIONAL INJUSTICE ON INTENTION TO QUIT, LIFE SATISFACTION, WITHDRAWAL AND INCIVILITY BEHAVIORSIN WORKING LIFE

The perception of injustice in workplaces is among the factors that harm individuals and organizations and create negative results. In this study, it was aimed to determine the effect of managers' perceptions of organizational injustice on intention to quit, life satisfaction, withdrawal and incivility behaviors. Target population of the study was composed of the managers of 51 companies operating in the Machinery Industry in Kayseri Organized Industrial Zone, Kayseri. Structural equation modeling was used to test the research the created model. As a result of analyzes, it was determined that the perception of organizational justice positively affected the intention to quit and incivility behavior, while it did not have a significant effect on life satisfaction and withdrawal behaviors.

Kaynakça

AKIN, Z. (2006). Organizational Misbehavior: Rolesof Perception of Injustice, Negative-Positive Affectivity and Ethical Ideology. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.

AMBROSE, M. L., SEABRIGHT, M.A. & SCHMINKE, M. (2002). Sabotage in the Workplace: The Role of Organizational Injustice. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 89(1), 947-965.

ANDERSSON, L.M. & PEARSON, C.M. (1999). Tit for Tat? The Spiraling Effect of Incivility in the Workplace. Academy of Management Review, 24(3): 452- 471.

ATASOY, A.Ü. (2019). Eğitim Sektöründe Örgütsel Adaletin İş Tatmini Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma, İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

AYKAN, E. & AKGÜL, H. (2018). Çalışanların Örgütsel Destek ve İşgören Avukatlığı Algılarının İşten Ayrılma Niyetleri Üzerindeki Etkisi: Kayseri Lojistik Sektöründe Bir Uygulama. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 34-50.

BALTACI, F., GÜÇLÜ, C. & ÇELİKER, N. (2014). Liderlik Davranışının Örgütsel Adalet Algısı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkileri: Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(3), 353-370.

BLAU, G. & ANDERSSON, L. (2005). Testing a Measure of Instigated Workplace Incivility. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 78, 595-614.

CARMELI, A. & WEISBERG, J. (2006). Exploring Turnover Intentions among Three Professional Groups of Employees. Human Resource Development International, 9(2), 191-206.

CHANG, C. & DUBINSKY, A. J. (2005). Organizational Justice in Sales Force: A Literature Review with Propositions. Journalof Business to Business Marketing, 12(1): 35-71.

CHOI, S. (2011). Organizational Justice and Employee Work Attitude: The Federal Case. The American Review of Public Administration, 41(2) 185-204.

CİNDİLOĞLU, M. (2016). Liderliğin İş ve Yaşam Tatmini Üzerindeki Etkisinde Bağlılık Odaklarının Rolü, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Tokat.

COHEN-CHARASH, Y. & SPECTOR, P.E. (2001). The Role of Justice in Organizations: A Meta-Analysis. OrganizationalBehavior and Human Decision Processes, 86(2), 278-321.

COLQUIT, J.A., CONLON, D.A., WESSON, M.J., PORTER, C.O.L.H. & YeeNg, K. (2001). Justice at the Millennium: A Meta-Analytic Review of 25 Years of Organizational Justice Research. Journal of Applied Psychology, 86 (3), 425-445.

CONLON, D. E., MEYER, C. J., & NOWAKOWSKI, J. M. (2005). How Does Organizational Justice Affect Performance, Withdrawal, and Counterproductive Behavior?. In J. Greenberg& J. A. Colquitt (Eds.). Handbook of Organizational Justice,301–327.

CORTINA, L. M., MAGLEY, V. J., WILLIAMS, J. H., & LANGHOUT, R. D. (2001). Incivility in the Workplace: Incidence and Impact. Journal of Occupational Health Psychology, 6(1), 64–80.

CROPONZAN, O, R., RUPP, D. E., MOHLER, C. J., & SCHMINKE, M. (2001). Three Roads to Organizational Justice. Research in Personnel and Human Resources Management, 20, 1–113.

CROPONZANO, R., BOWEN, D.E., GILLILAND, S. W. (2007). The Management of Organizational Justice, Academy of Management Perspectives, 34-45.

CROW, M.S., LEE, C. & JOO, J. (2012). Organizational Justice and Organizational Commitment among South Korean Police Officers. Policing: An International Journal of Police Strategies & Management. 35 (2), 402-423.

ÇELİK, A., ÇAKICI, A. B. & FINDIK, M. (2014). Çalışma İlişkilerinde Algılanan Adaletsizlik ile Örgütsel Bağlılık, İşe Devamsızlık ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma: Sağlık Kurumları Örneği. Kahraman Maraş Sütçü İmam Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(2), 159-170.

ÇOBAN, R.& DENİZ, M (2018). Çalışanların İşyeri Nezaketsizliği ve Örgütsel Sinizm Algıları Arasındaki İlişkileri Belirlemeye Yönelik İmalat Sektörü Üzerinde Bir Araştırma.6. Örgütsel Davranış Kongresi Bildiriler Kitabı, 2-3 Kasım 2018/ Isparta, 286-296.

DIENER, E., EMMONS, A. R., LARSEN, J. R. & GRIFFIN, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75.

DIENER, E. & RYAN, K. (2009). Subjective Well-Being: A General Overview. South African Journal of Psychology, 39(4), 391-406.

DITTRICH, J. E. & CARRELL, M.R. (1979). Organizational Equity Perceptions, Employee Job Satisfaction, and Department Absence and Turnover Rates. Organizational Behavior and Human Performance, 24, 29-40.

EMRE, O. (2018). İş Yolculuğunun Kavramsal Anlamda İncelenmesi ve Geri Çekilme Davranışları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1613-1633.

ERGÜL, S. B. (2019). Ortaöğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Algıladıkları Örgütsel Destek Düzeyleri İle Örgütsel Adalet Algıları Arasındaki İlişki, Marmara Üniversitesi İstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Denetimi Ortak Yüksek Lisans Programı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

ERKUTLU, H. (2011). The Moderating Role of Organizational Culture in The Relationship Between Organizationa lJustice and Organizational Citizenship Behavior .Leadership & Organization Development Journal. 32(6), 532-554.

ERYILMAZ, İ., DİRİK, D. & KÖSE, S. (2016). Örgütsel Adalet, İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkide Lider-Üye Etkileşiminin Aracılık Rolü. IV. Örgütsel Davranış Kongresi Bildiri kitabı, 4-5 Kasım 2016, 45-52.

GREENBERG, J. (1990). Employee Theft as a Response to Underemployment Inequity: The Hidden Cost of Pay Cuts. Journal of AppliedPsychology, 75, 561- 568.

HENLE, C.A. (2005). Predicting Workplace Deviance from the Interaction Between Organizational Justice and Personality. Journal of Managerial Issues, 17(2),247-263.

HODSON, R., CREIGHTON, S., JAMISON, C. S., RIEBLE, S., & WELSH, S. (1994). Loyalty to Whom? Workplace Participation and the Development of Consent. Human Relations, 47(8), 895–909.

JESPEN, D. M. & RODWELL, J. (2007). Gender Differences in Organizational Justice: Predicting the Key Employee Outcomes of Organizational Commitment, JobSatisfaction, and Turnover Intention. Deakin Research, 1-6. https://www.anzam.org/wp-content/uploads/pdf-manager/1977_JEPSENDENISE_245.PDF.

KARAKUŞ, G. (2019). Örgütlerde Politika Algılamalarının Sapkın Örgütsel Davranışlar Üzerindeki Etkileri: Pozitif Psikolojik Sermayenin Aracı Rolü, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Kayseri.

KAYA, A. & AYKAN, E. (2011). Örgütsel Adalet Algısının Öğretim Üyelerinin Motivasyonları Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma (Erciyes Üniversitesi Meslek Yüksek Okulları Örneği). 2. Uluslararası 6. Ulusal Meslek Yüksekokulları Sempozyumu, Turkey,108-120.

KESKİN, H., AKGÜN, A.E. & GÜNSEL, A. (2008). Örgütsel Davranışta Seçme Konular Organizasyonların Karanlık Yönleri ve Verimlilik Azaltıcı Davranışlar (Ed. M. Özdevecioğlu, H. Karadal) içinde Örgütsel Adaletsizlik Kavramı, Boyutları ve Yönetimi, 91-106.

KLENDAUER, R. & DELLER, J. (2009). Organizational Justice and Managerial Commitment in Corporate Mergers. Journal of Managerial Psychology, 24(1), 29-45.

KONOVSKY, M.A. & CROPANZONA, R. (1991). Perceived Fairnessof Employee Drug Testing as a Predictor of Employee Attitude and Job Performance. Journal of Applied Psychology, 76(5), 698-707.

KÖKER, S. (1991). Normal ve Sorunlu Ergenlerin Yaşam Doyumu Düzeylerinin Karşılaştırılması, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek LisansTezi, Ankara.

LAMBERT, E. G., HOGAN, N. L., JIANG, S., ELECHI, O. O.,BENJAMIN, B., MORRIS, A., LAUX, J. M. & DUPUY, P. (2010). The Relationship among Distributive and Procedural Justice and Correctional Life Satisfaction, Burnout, and Turnover Intent: An Exploratory Study. Journal of Criminal Justice, 38(1), 7-16.

LAMBERT, E. G. & HOGAN, N. L. (2011). Association Between Distributive and Procedural Justice and Life Satisfaction Among Correctional Staff: Research Note. Professional Issues in Criminal Justice, 6(3 & 4), 31-41.

MOBLEY, W. H. (1977). Intermediate Linkages in the Relationship Between Job Satisfaction and Employee Turnover. Journal of Applied Psychology, 62(2), 237-240.

MOBLEY, W. H., HORNER, S. O., & Hollingsworth, A. T. (1978). An Evaluation of Precursors of Hospital Employee Turnover. Journal of Applied Psychology, 63(4), 408–414.

MOBLEY, W. H. (1982). Some Unanswered Questions in Turnover and Withdrawal Research. Academy of Management Review, 7(1), 111-116.

NADIRI, H. & TANOVA, C. (2009). An Investigation of the Role of Justicein Turnover Intention, Job Satisfaction and Organizational Citizenship Behavior in Hospitality Industry. International Journalof Hospitality Management, 29, 33-41.

NOWAKOWSKI, J.M. & CONLON, D.E. (2005). Organizational Justice: Looking Back, Looking Forward. International Journal of Conflict Management, 16(1), 4-29.

ÖZDEVECİOĞLU, M., SUCAN, S. & AKIN, M. (2014). Algılanan Örgütsel Adaletin Tükenmişlik Üzerindeki Etkisi: Fiziksel Aktivitelere Katılımın Rolü. Journal of Alanya Faculty of Business / Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 6(3), 137-151.

PALAIOLOGOS, A., PAPAZEKOS, P. & PANAYOTOPOULOU, L. (2011). Organizational Justice and Employee Satisfaction in Performance Appraisal. Journal of European Industrial Training, 35(8),826-840.

PAVOT, W. & DIENER, E. (2008). The Satisfaction with Life Scale and the Emerging Construct of Life Satisfaction. TheJournal of Positive Psychology, 3(2): 137- 152.

RAHMAN, Z. & NAS, W. (2013). Employee Development and Turnover Intention: Theory Validation. Training and Development, 37(6), 564-579.

SCHERMELLEH, E,. MOOSBRUGGER, K. & MÜLLER, H. (2003). Evaluating The Fit of Structura Equation Models: Tests of Significance and Descriptive Goodness-of-Fit Measures. Methodsof Psychological Research Online, 8(2), 23-74.

SPECTOR, P.E., FOX, S., PENNEY, L. M., BRUURSEMA, K., GOH, A. & KESSLER, S. (2006). The Dimensionality of Counterproductivity: Are All Counterproductive Behaviors Created Equal?.Journal of Vocational Behavior, 68(3), 446-460.

WANG, X., LIAO, J., XIA, D. & CHANG, T. (2010).The Impact of Organizational Justice on Work Performance. International Journal of Manpower, 31(6), 660-677.