EKONOMİK BÜYÜME VE ENERJİ TÜKETİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ BAĞLAMINDA AB ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ

Ekonomik büyüme ve enerji tüketimi arasındaki ilişkinin yönü ekonomik karar alıcılar için oldukça önem arz eden bir konudur. Enerji tüketimi ile ilgili ekonomi politikaları belirlenirken, enerjide ithalatçı veya ihracatçı olma durumu ile birlikte ilişkinin yönünün bilinmesi, bu konuda alınacak kararların alt yapısını oluşturmaktadır. Buna göre örneğin enerji tüketiminden ekonomik büyümeye doğru bir nedensellik ilişkisinin bulunması durumunda enerji tüketiminin başta üretim ile ilgili sektörlerde artırılması hedeflenecekken bunun tersi bir durumda israftan kaçınma politikaları ağırlık kazanacaktır. Bu çalışmada Avrupa Birliği kapsamında parasal birliğe üye olan Almanya, Avusturya, Belçika, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan’ın 1995-2018 dönemi ekonomik büyüme ve enerji tüketimi verileri ile öncelikle Yatay Kesit Bağımlılığı ve Homojenlik Testi yapılmış, bulgular doğrultusunda Ko ́nya (2006) tarafından geliştirilen Boostrap Panel Granger Nedensellik Analizi yapılmıştır. Yapılan analizlerin neticesinde ise Avusturya, Belçika, Güney Kıbrıs ve Slovakya için enerji tüketiminin ekonomik büyümeye neden olduğu sonucu elde edilmiştir. İspanya için ise enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

A Panel Causality Analysis on EU Countries in The Context of The Relationship Between Economic Growth and Energy Consumption

The direction of the relationship between economic growth and energy consumption is an important issue for economic decision makers. As a matter of fact, when determining the economic policies related to energy, the direction of this relationship and the dependence on foreign sources on energy resources take on a decisive position. While a causal relationship from energy consumption to economic growth leads to more energy use, particularly in the production field; whereas in the opposite case, energy savings should come to the forefront. In this study, the relationship between energy consumption and economic growth was investigated by using panel data analysis for the European Union member countries (Germany, Austria, Belgium, Estonia, Finland, France, Netherlands, Ireland, Spain, Italy, Cyprus,Latvia, Lithuania, Luxembourg, Portugal, Slovakia, Slovenia and Greece) for the period 1995-2018. The Bootstrap Panel Granger Causality test developed by Knya (2006) was done based on the findings of the cross-sectional dependence and homogeneity tests. The analysis shows that energy consumption in Austria, Belgium, Cyprus and Slovakia leads to economic growth. In Spain, a bidirectional causality relationship has been determined between energy consumption and economic growth.

Kaynakça

Abosedra, S. ve Baghestani, H. (1989), New Evidence On The Causal Relationship Between United States Energy Consumption And Gross National Product, Journal Of Energy And Development, 14 (2), 285-292

Çetin, M. ve Şeker, F. (2012), Enerji Tüketiminin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: XXXI, Sayı: 1, 85-106

Erdal, G., Erdal, H. ve Esengün, K. (2008), The Causality Between Energy Consumption And Economic Growth In Turkey, Energy Policy, 36, 3838-3842

Erdoğan, S. ve Gürbüz S. (2014). “Türkiye’de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Yapısal Kırılmalı Zaman Serisi Analizi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı:32, 79-87

Erol, U. ve Yu, E.S.H. (1987), On The Causal Relationship Between Energy), And Income For Industrialized Countries, Energy And Development, 13, 113-122

Glasure, Y. U. ve Lee, A. R. (1998), Cointegration Error-Correction And The Relationship Between GDP And Energy: The Case Of South Korea And Singapore, Resource Energy Economics, 20, 1, 17-25

Hondroyiannis, G., Lolos, S. ve Papapetrou, E. (2002), Energy Consumption And Economic Growth: Assessing The Evidence From Greece, Energy Economics, 24, 319-336

Jobert, T. ve Karanfil, F. (2007), Sectoral Energy Consumption By Source And Economic Growth In Turkey, Energy Policy, 35, 5447-5456

Kar, M. ve Kınık, E. (2008), Türkiye’de Elektrik Tüketimi Çeşitleri ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Ekonometrik Bir Analiz, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, X(II), 333-353

Karagöl, E., Erbaykal E. ve Ertuğrul H. M. (2007). “Türkiye’de Ekonomik Büyüme İle Elektrik Tüketimi İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı”. Doğuş Üniversitesi Dergisi. Cilt:8, Sayı:1, 72-80

Ko ́nya Laszlo (2006). “Exports And Growth: Granger Causality Analysis On OECD Countries With A Panel Data Approach”. Economic Modelling. 23. 978–992

Kraft, J. ve Kraft, A. (1978), On The Relationship Between Energy And GNP, Journal Energy Development, 3, 401-403

Masih, A. M. ve Masih, R. (1996), Energy Consumption Real Income And Temporal Causality Results From A Multi-Country Study Based On Cointegration And Error-Cointegration Modeling Techniques, Energy Economy, 18, 165-183

Mucuk, M. ve Sugözü, İ.H. (2011), Sectoral Energy Consumption And Economic Growth Nexus in Turkey, Energy Education Science and Technology Part B: Social and Educational Studies, Volume (issue) 3(4): 441-448

Mucuk, M. ve Uysal, D. (2009), Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme, Maliye Dergisi, (157), 105-115

Nazlıoğlu, Ş., Lebe F., ve Kayhan S. (2011). “Nuclear Energy Consumption And Economic Growth In OECD Countries: Cross-Sectionally Dependent Heterogeneous Panel Causality Analysis”. Energy Policy, 39, 6615-6621

Odhiambo, N. M. (2009), Energy Consumption And GDP In Turkey: Is There A Cointegration Relation Ship?, Energy Economics, 27, 1166-1178

Oh, W. ve Lee, K. (2004), Energy Consumption And Economic Growth In Korea: Testing The Causallity Relation, Journal Of Policy Modeling, 26, 973-981

Pesaran, M. Hashem, Ullah A. and Yamagata T. (2008). “A Bias-Adjusted LM Test Of Error Cross-Section Independence”, Econometrics Journal, Volume:11, 105–127

Şengül, S. ve Tuncer, İ. (2006), Türkiye’de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme: 1960-2000, İktisat İşletme ve Finans, 21 (242), 69-80

Uzunöz, M. ve Akçay, Y. (2012), Türkiye’de Büyüme ve Enerji Tüketimi Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1970-2010, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 1-16

Yu, E. S. H. ve Hwang, B. K. (1984), On The Relationship Between Energy And GNP Further Results, Energy Economics, 4, 186-190.