Yıl 2018, Cilt: 7 Sayı : 14 Sayfalar 148 - 164 2018-07-30
KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASINDA BELEDİYE BİRLİKLERİNİN ROLÜ: KOCA YUSUF PROJESİ ÖRNEĞİ
Burak KOÇAK,Hüseyin CAN
14 261

Öz Bu çalışmanın amacı, kültürel mirasınkorunmasında yerel yönetimlere düşen görevleri izah etmek ve onlara yolgöstermektir. Kültürel mirasın korunması ve sürekliliği, sağlıklı bir toplumyapısı için gereklidir. Bu nedenle, tarihi ve kültürel varlıklara daha çokdeğer verilmesi ve bunların gelecek nesillere aktarılmasının sağlanmasıgerekmektedir. Kültürel mirasın yok olması sadece o kentin veya o kent halkınınproblemi değil, bütün insanlığın ortak problemidir. Tarihi eserlerinkorunmasında, restore edilmesinde ve gelecek nesillere aktarılmasında en önemligörevi bakanlıklar vasıtasıyla merkezi yönetimlerin üstlendiği düşünülür.Hazırlanan projeler Bakanlık üzerinden veya onlara bağlı Türk İşbirliği veKoordinasyon Ajansı (TİKA) gibi kurumlar üzerinden hayata geçirilir. Fakatyerel yönetimlere de en az merkezi idare kadar görev düşmesine rağmen gerekbütçe yetersizliği, gerekse bürokratik engeller yerel yönetimlerin bu projeleriüstlenmelerine engel olmaktadır. Ayrıca kültürel ve tarihi değerlerimizinkorunması alanında yerel idarelere istenilen ölçüde yetki tanımlanmamıştır.Sosyal belediyeciliğin gelişmesi ile birlikte yerel yönetimlerin görevleriklasikleşen şekilden uzaklaşmakta, sadece yol, köprü, su gibi hizmetlerlesınırlı kalmayıp kültürel projeleri de içine almaya başlamaktadır. Bu süreçteyerel yönetimlerin en önemli görevlerinden birisi de tarihsel, kültürel vetabii kaynakların korunmasını sağlamaktır. Belediyelerin yurt içinde veyaİçişleri Bakanlığı’nın izniyle yurtdışında gerçekleştireceği koruma projelerinedoğrudan kaynak aktaramaması kültürel mirasın korunması kapsamında karşımızaçıkan bir problemdir. Koruma projelerine kaynak aktarmanın belediyeleraçısından iki yöntemi mevcuttur: Bunlardan birisi restorasyon yapılacak yapınınbulunduğu belediye ile kardeş şehir olunması, diğeri ise kaynağın BelediyeBirlikleri aracılığı ile aktarılması yöntemidir. Türkiye’de bazı belediyelerbahsi geçen zorlukları aşmak amacıyla belediye birlikleriyle işbirliğiyapmaktadırlar. Bu çalışmada kültür, kültürel miras, belediye birlikleri gibikonuyla alakalı temel kavramlar tanımlanacak, daha sonra ise kültürel mirasınkorunmasında yerel idarelerin kaynak aktarma problemi incelenecek ve CeyhanBelediyesi, Adana Büyükşehir Belediyesi ve Türk Dünyası Belediyeler Birliğiişbirliğinde gerçekleştirilen kültürel miras projesi (Koca Yusuf’un EviRestorasyon Projesi) ile beraber konu ile ilgili öneriler sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kültür, Miras, Yerel Yönetimler, Koca Yusuf Projesi
Ahmad, Y., (2006), The scope and defination of heritage: From tangible to intangible. International Journal of Heritage Studies, 12 (3).Asatekin, G., (2004), Kültür ve Doğa Varlıklarımız Neyi, Niçin Nasıl Korumalıyız?, Kültür ve Turizm Bakanlığı, DÖSİM Basımevi, Ankara.Aslan, Z., and Ardemagni, M., (2006), Introducing Young People To The Protection Of Heritage Sites And Historic Cites, www.iccrom.org, Erişim Tarihi 16.10.2017. Bozlağan, R. ve Demirkaya, Y., (2008), Türkiye’de Yerel Yönetimler, Nobel Basımevi, Ankara.Çelik, D. ve Yazgan, M. E., (2007), Kentsel Peyzaj Tasarımı Kapsamında Tarihi Çevre Korumaya Yönelik Yasa ve Yönetmeliklerin İrdelenmesi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 9 (11).Çelen, Mustafa (2012), Bulgaristan’da Yerel Yönetimler, Marmara Üniversitesi İ.İ.B. Dergisi, Cilt 13, Sayı 2. Çomak, Hasret ve Gökalp Kutlu, Ayşegül (2014), Uluslararası Güvenlik Kongresi, Bildiler Kitabı, Kocaeli Üniversitesi Yayınları, Kocaeli.Dalkılıç, N. (2007), Midyat-Kültürel Zenginliğin Korunması, ÇEKÜL Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, İstanbul.Daoudov, M., (2013), Yerel Dış Politikanın Temelleri, Marmara Belediyeler Birliği Yayınları, Kaplan Ofset, İstanbul.Dedehayır, H., (2008), Somut Olmayan Kültürel Mirası Korumak ve Yaşatmak, Geçmişten Geleceğe Yerel Kimlik.Demirkol, Mustafa (2017), Türkiye’de Adem-i Merkeziyetçilik Açısından 1973 Seçimleri Öncesi ve Sonrası Kentsel Siyasetin Önemi, Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 12. Eker, K., (2005), Atatürk ve Milli Kültür, Uluslararası Atatürk ve Güzel Sanatlar Sempozyumu Bildirileri, Cumhuriyet Kültür ve Tanıtım Vakfı Yayınları, Ankara. Ekinci, O. (2003), Kültürel ve doğal mirasın korunması. G.Tarı (Editör), Kültürel Açıdan Avrupa Birliğine Yaklaşım Sempozyumu, 22–24 Kasım 2001, Ofset Filmcilik Matbaacılık, İstanbul. Erder, C., (1999), Tarihi Çevre Kaygısı, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları, Ankara.Güvenç, B., (1993), İnsan ve Kültür, IV. Basım, Remzi Kitapevi, İstanbul.Güler, Birgül (1995), Bulgaristan'da Yerel Yönetimler, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt 4 Sayı 1.Kili, S., ve Gözübüyük, A. Ş., (2000), Türk Anayasa Metinleri: Sened-i İttifaktan Günümüze, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.Köseoğlu, M., (2010), Yerel Yönetim Birliklerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri, Türk İdare Dergisi, Sayı: 468, T.C. İçişleri Bakanlığı Yayını, Ankara. Madran, E., (2010), Türkiye, Geçmişten Geleceğe Bir Kültürel Miras, www.kultur.gov.tr, Erişim Tarihi: 18.11.2017.Yıldızturan, M., (2010), Atatürk ve Müze, www.kultur.gov.tr, Erişim Tarihi: 15.11.2017.Oğuz, Ö., (2007), UNESCO, Kültür ve Türkiye, Milli Folklor, 19 (73).Oğuz, Ö., (2006), Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması ve Halkbilimi, II. Halkbilimi Sempozyumu Halkbiliminde Ergenlik ve Erginlik Olgusu Bildiriler Kitabı, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yayın No: 25, Eskişehir.Örnek, V.S., (1971), Etnoloji Sözlüğü, A.Ü.D.T.C.F. Yayını, No: 200, Ankara.Pearson, M., ve Sullivan, S., (1995), Loking After Heritage Places: The Basic Of Heritage Planning For Managers, Landowners And Administrators, Melbourne University Press, Melbourne.Sey, Y., (2003), Sürdürülebilir Kalkınma / Tarihi Kültürel Mirasın Korunması, Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Tematik Paneli, Vizyon 2023: Bilim Ve Teknoloji Stratejileri Teknoloji Öngörü Projesi, http://www.tubitak.gov.tr, Erişim Tarihi:01.11.2017.Tapan, M., (1998), Cumhuriyet Döneminde Doğa ve Kültür Varlıklarını Koruyamamanın Korunması, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.Türk Dünyası Belediyeler Birliği Faaliyet Raporları, 2011-2015. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), (2012), Kardeş Şehirler, Uluslararası Belediye İşbirlikleri ve Birliğimizin Rolü, İller ve Belediyeler Dergisi, Sistem Ofset. Ankara.Uhri, A., (2002), Kültür Turizminin Bir Alt Kolu Olarak Prehistorik Yerleşimler, 2. Turizm Şurası Bildirileri, Ankara.UNESCO (1954), Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict with Regulations for the Execution of the Convention 1954. Web: http://www.unesco.org/new/en/unesco/, Erişim Tarihi: 21.10.2017.UNESCO (2003), Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi ve UNESCO (1972), Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi, www.unesco.org.tr, Erişim 16.10.2017.Usal, A. ve Kuşluvan Z., (2002), Davranış Bilimleri, Sosyal Psikoloji, Barış Yayınları, İzmir.Üçcan, F., (2002), Kültür Mirasımız, Şekerbank Kültür Yayınları, Ankara.Yılmaz, G. ve Üçer, Z.A.G., (2004), Türkiye’de Kentsel Koruma Sürecinde Kurumsal Yapı ve Sivil Toplum Kuruluşları Üzerine Bir Değerlendirme, Ege Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, 3 (51).Yücel. Y. ve Yediyıldız, B., (1990), “Tarih ve Kültür” Milli Kültür Unsurlarımız Üzerinde Genel Görüşler, AKDTYK AKM Yayını, Ankara.Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası.Türkiye Cumhuriyeti 1961 Anayasası.5393 Sayılı Belediye Kanunu2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunuwww.anadoluajansi.gov.tr, Erişim Tarihi: 26.12.2017.www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/01/20060121-1.htm, Erişim 13.10.2017.www.kulturvarliklari.gov.tr, Erişim Tarihi: 17.09.2017.www.kultur.gov.tr, Erişim Tarihi: 17.09.2017.www.akademik.maltepe.edu.tr/~ismailbasoglu/venedik_tuzuk.pdf, Erişim 20.10.2017.www.tdbb.org.tr, Erişim Tarihi: 01.12.2017.http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5216.pdf, Erişim Tarihi:10.11.2017.
Birincil Dil tr
Konular
Yayımlanma Tarihi 30 Temmuz 2018
Bölüm AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI
Yazarlar
Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Temmuz 2018


Makalenin Yazarları
Burak KOÇAK
Hüseyin CAN