Makaleler     Dergiler     Kitaplar    

İnsan & Toplum Dergisi

Yıl 2013 , Cilt 3 , Sayı 6

Makale özeti ve diğer detaylar.

Makale özeti
Başlık :

Türkiye’de tarih ders kitaplarında avrupamerkezcilik

Yazarlar :
Yazar kurumları :
Sakarya Üniversitesi1
Görüntülenme :
191
DOI :
Özet Türkçe :

Bu çalışmada, Türk tarih ders kitaplarında Avrupamerkezcilik konusu incelenmiştir. Bunun için önce Avrupamerkezciliğin tarihyazım alanına sızma biçimleri ve unsurları belirlenmiştir. Bunlar tarihsel zaman, tarihsel mekân, tarihsel olgu, kişi (kahraman) ve olay, tarihsel model, tarihsel anlatıda Avrupamerkezciliktir. Bu amaçla Türkiye’de liselerde okutulan tarih ders kitapları, bu kriterlere göre doküman analizi ve söylem analizi teknikleriyle incelenmiştir. İnceleme sonunda kitaplardaki ilerlemeci tarihsel zaman anlayışında bir iyileşme olmamakla birlikte kitaplarda eş zamanlılık bilgi kartları, eş zamanlı tarih şeritleri ve karşılaştırmalı tarihsel bilgilere yer verilmesi olumlu bulunmuştur. Buna karşın “kesintisiz Avrupa ilerleyişi miti” ve “çağ taksimatı” sorunu hâlâ varlığını sürdürmektedir. Kavram olarak doğrudan Avrupamerkezci zihniyetin ürünü olan “Coğrafi Keşifler”, “Orta Doğu”, “Uzak Doğu” kavramları hâlen yer almaktadır. Antik Çağ ve Yunan-Roma Uygarlığı, Coğrafi Keşifler, Rönesans, Reform, Sanayi İnkılabı, Modern Bilim, NATO gibi konuların işlenmesinde, hâlâ Avrupamerkezci zihniyetin yansımalarını görmek mümkündür. Tarihsel mekân bağlamında Merkator tarzı haritacılık ders kitaplarında yer almaktadır. Ders kitaplarında büyük ölçüde Türk tarihi merkezli bir anlatı benimsenmiş olsa da Avrupa ile ilgili konularda hâlâ Avrupamerkezci yaklaşıma kayıldığı fark edilmiştir. Ders kitaplarında Avrupamerkezci modellere iltifat edilmemekle birlikte, Avrupa’nın 12. yüzyıldan başlayan “büyük kesintisiz ilerleyişine” ilişkin genel bir kabulün ifadelere yansıdığını görülmüştür.

Anahtar kelimeler :
Özet İngilizce :

This study examines the coverage of Eurocentrism in Turkish history course books. In this regard, the means by which Eurocentrism has influence in historiography is identified. Such incursion includes Eurocentrism’s influences in terms of historical time, historical space, historical phenomenon, person (character) and event, historical model, and historical narrative. Within this context, history course books employed at Turkish high schools were examined based on the above-mentioned criteria through document and discourse analysis techniques. Although no improvement was observed on the subject of the progressivist conception of historical time, the coverage of synchronous information cards, synchronous timelines, and comparative historical information in the text books was found to be

Tam metin (Türkçe) :
Paylaş :
Benzer Makaleler
Yorum Yap
  • Adınız :
  • Güvenlik Kodu :
  • Yorum :