Yok-Yer, Yersizleşme ve Yersizyurtsuzluk Kavramları Üzerine Bir Sorgulama

Bugün kapitalizmin eriştiği yeni aşamanın, üretim sistemlerindekideğişimlerin ve oluşmakta olan yeni bir küresel egemenlik biçiminin gündelikyaşamlarımıza etkileri, kendilerini en çok kent mekânlarının da bu süreçiçerisinde yeniden kurulumu aracılığıyla gösteriyor. Bu ortamda son zamanlardamekânla ilgilenen disiplinler tarafından mekân ve kimlik kavramlarının çeşitlibiçimlerde ilişkilendirilmesiyle gelişen tartışmaların ise çoğunlukla baştanbir olumsuzlama içeren başka kavramlara bağlanarak sona erdiğini,  “yok-yer”, “yersizleşme” ve“yersizyurtsuzluk” kavramlarının da bunların en popülerleri olduğunugözlemliyoruz. Yer’in tasarım ve keşfe açık bir ‘oluş/olay’ olduğu görüşündenhareketle “yok-yer” ve “yersizleşme” kavramlarının olanaklı olamayacağı vemodern insanın duyumsadığı bir varoluş hali betimlemesi olan“yersizyurtsuzluk”un da üretken bir özgürleşmenin kaynağı olduğu görüşlerindenhareket eden metin bu kavramların yaygın kavranışlarına dair eleştirel birsorgulama inşa etmeye çalışmaktadır. 

An Inquiry on the Concepts of Non-Place, Placelessness and Homelessness

Today, the facts like the new developing global supremacy, the new phaseof capitalism and the important changes in production forms show their effectson our daily lives through re-construction of city spaces within theseprocesses. In this context, three of the most popular concepts for thedisciplines, which are interested in space studies, are “non-place”,“placelessness” and “homelessness”. This paper takes a critical position on thecommon acknowledgment and understanding of these concepts. There are two mainideas. First is the statement of the impossibility of the concepts of“non-place” and “placelessness” and it is based on the conception of place as a‘becoming/event’. And second is the statement on the meaning of “homelessness”and it is based on the conception that homelessness is an existential statethat modern individual could never be escape from and it is the source of a bigproductive and creative freedom for him.

Kaynakça

Auge, M., 1997. Yer-olmayanlar, (çev. T. Ilgaz), Kesit Yayıncılık, İstanbul.

Bhabha, H. 1990. The third space, Identity: community, culture, difference içinde, s.207-221, Ed. Rutherford, J., Lawrence and Wishart, London.

Frisby, D., 2001. Cityscapes of modernity, Polity Press in association with Blackwell Pub lishing, Cambridge, Oxford.

Frisby, D., 2003. Georg Simmel – modernitenin ilk sosyoloğu, Modern kültürde çatışma içinde, s.7-55, Simmel, G., İletişim Yayınları, İstanbul.

Forty, A., 2000. Space, Words and buildings: a vocabulary of modern architecture içinde, s.256-275, Thames&Hudson, London.

Grosz, E., 1993. Lived spatiality: spaces of corporeal desire, Culture lab içinde, s.179-205, Ed. Boigon, B., Princeton Architectural Press, New York.

Harvey, D., 1997. Postmodernliğin durumu, (çev. Savran, S.), Metis Yayınları, İstanbul.

Hubbard, P., Kitchin, R., Valentine, G., 2004. Key thinkers on space and place, Sage Publications, London, Thousand Oaks, New Delhi.Lefebvre, H., 1996. The production of space, Blackwell Publishers, Oxford, Massachusetts.

Merleau-Ponty, M., 2004. Maurice Merleau-Ponty: basic writings, Ed. Baldwin, T., Routledge, London, New York.

Raban, J., 1998. Soft city, Harvill Press, London.Relph, E., 1976. Place and placelessness, Pion, London.

Rendell, J., 2005. Architecture-writing, Critical architecture, Journal of Architecture özel sayısı içinde, s.255–64, Ed. Rendell, J., June 2005, v. 10. n. 3.

Rendell, J., 2006. Art and architecture: a place in-between, s.18-19, I.B.Tauris, London, New York.

Simmel, G., 2003. Metropol ve tinsel hayat, Modern kültürde çatışma içinde, s.85-103, (çev. Bora, T., Kalaycı, N., Gen, E.), İletişim Yayınları, İstanbul.

Soja, W., E., 1989. Postmodern geographies: the reassertion of space in critical social theory, Verso, London.

Soja, W., E., 2000. Postmetropolis: critical studies of cities and regions, Blackwell Publish ers, Massachusetts, London.

Tuan, Yi-Fu, 1974. Topophilia: a study of environmental perception, attitudes and values, Pren tice-Hall, Englewood Cliffs, New Jersey.

Tuan, Yi-Fu, 1977. Space and place: the perspective of experience, University of Minnesota Press, Minneapolis.