SULTAN HASAN DÖNEMİ MEMLÛK TÜRK DEVLETİ TARİHİ: GENEL BİR DEĞERLENDİRME

Öz Memlûk Türk Devleti, el-Melikü’n-Nâsır Muhammed’in1341’de ölümünden sonra çok sık yaşanan taht değişiklikleriyle istikrar kaybınauğramıştır. Nâsır Muhammed’in küçük yaştaki çocuklarının belli ümerâ gruplarıtarafından iktidara getirilmeleri ve bu gruplar arasındaki çatışmalarneticesinde iktidardan alınmaları, Kalavun Hanedanı döneminde tesis edilensiyâsî, askerî, iktisadî ve kültürel istikrarı tehdit etmiştir.el-Melikü’n-Nâsır Muhammed b. Kalavun’un tahta çıkan son oğlu olan SultanHasan, babası döneminde elde edilen istikrarı tekrar tesis ettiği gibi devletibelli alanlarda ileriye götürmüştür. Bu nedenle de dönemin tarihçileritarafından-diğer kardeşlerinden ayrı olarak- birçok yönden babası NâsırMuhammed’e benzetilmiştir. 1347-1351 ve 1354-1361 yılları arasında olmak üzereiki kez tahta çıkan Sultan Hasan, devlet içerisinde aldığı ekonomik tedbirlerve mimarî-kültürel faaliyetleriyle temayüz etmiştir.

Kaynakça

Ağırman, C., (2006), “Müksirûn”, Diyânet İslâm Ansiklopedisi, C. XXXI, Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, İstanbul.

Beksaç, A. E., (2009), “Sultan Hasan Külliyesi”, Diyânet İslâm Ansiklopedisi, C. XXXVII, Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, İstanbul.

Çetin, Altan, (2007), Memlûk Devleti’nde Askerî Teşkilât, Eren Yayınları, İstanbul.

Ebû’l-Fidâ, (1997), el-Muhtasâr fî Ahbar el-Beşer, Nşr. Mahmûd Deyyûb, C. II, Lübnân-Beyrût.

İbn Dokmak, (1982), el-Cevher es-Semîn fî Seyr el-Hülefâ ve’l-Mülûk ve’s-Selâtîn, Tahkîk Dr. Sâid Abdulfettâh Âşûr, yy.

İbn Hacer, (1993), ed-Dürer el-Kâmine fî Âyan el-Mâe es-Sâmine, C. II, Beyrut.

İbn Îyâs, (1960), Bedaî ez-Zuhûr fî Vekâî ed-Duhur, C. I, yy.

İbn Tağrıberdî, (1988), el-Menhel es-Sâfî ve’l-Müstevâ fî Bâd el-Vâfî, Tahkîk Dr. Nebîl Muhammed Abdülazîz, C. V, Kahire.

İbn Tağrıberdî, (1992), en-Nücûm ez-Zâhire fî Mülûk-ı Mısr ve’l-Kâhire, Tahkîk Muhammed Hüseyin Şemseddîn, C. 10, Beyrût-Lübnan.

Kadı Şuhbe, (1997), Tarih-i İbn Kadı Şuhbe, Tahkîk Adnan Derviş, C. I-II, Dımaşk.

Kallek, Cengiz, (2000), “İrdeb’, Diyânet İslâm Ansiklopedisi, C. XXII, Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, İstanbul.

Kandemir, M. Yaşar, (1992), “Beyhakî, Ahmed b. Hüseyin”, Diyânet İslâm Ansiklopedisi, C. VI, Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, İstanbul.

Makrizî, (1998), el-Mevâiz ve’l-Îtibar bi-zikr el-Hıtat ve’l-Âsâr (bi’l-Hıtat el-Makrizîye), Tahkik Dr. Muhammed Zeynuhum-Mediha eş-Şarkavî, C. III, Kahire.

Makrizî, (1997), es-Sülûk li-Marifet-i Düvel el-Mülûk, Tahkîk Muhammed Abdülkâdir Âtâ, C. IV, Beyrût-Lübnan.

Özaydın, A., (1997), “Hasan b. Muhammed b. Kalavun”, Diyânet İslâm Ansiklopedisi, C. XVI, Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, İstanbul.

Safedî, (2000), el-Vâfî bi’l-Vefîyât, Tahkîk Ahmed el-Arnavut-Türkî Mustafa, C. XII, Beyrût-Lübnan.

Verdî, (1970), Tetimmet el-Muhtasar fî Ahbâr el-Beşer, Tahkîk Ahmed Rıfat el-Bedravî, C. I, Beyrût-Lübnan.