DOĞU AKDENİZ’DE DENİZ YETKİ ALANLARI VE ENERJİ KAYNAKLARI ÇERÇEVESİNDE TÜRKİYE’NİN ENERJİ GÜVENLİĞİ

Dünyada artanenerji ihtiyacı ve bağımlılığı; tarihsel önemini yüzyıllardır koruyan DoğuAkdeniz’i günümüzde tekrar diplomasinin merkezine çekmeye başlamıştır. DoğuAkdeniz’de bulunan hidrokarbon rezervleri kıyıdaş devletlerin bu rezervlerüzerinde arama ve yararlanma hakkı iddia etmeleri ve bu iddia edilmiş haklarınıhukuki zemine oturtabilmek için ikili anlaşmalar yapmalarına sebep olmuştur.Ancak bu rezervlerden yararlanma hakkının hem Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ninvarlığını hem de Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasındaki ikilianlaşmayı göz ardı etmesi sebebiyle bölgede bir takım gerilimler ortayaçıkmaktadır. Kıbrıs adasının hukuki durumu da göz önünde bulundurulduğunda,rezervlerden elde edilen ekonomik değerlerin hem ada halkının ortak çıkarınasunulmaması hem de Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile anlaşmasındandoğan yetki alanlarının gasp edilmesi açısından önemi bulunmaktadır. Bu çalışmada,Doğu Akdeniz’deki tarafların iddia ettiği yetki alanları ve bu alanlardan eldeedilen çıktının paylaşımı uluslararası hukuk nezdinde bir zemine oturtulmayaçalışılacaktır. Bu sebeple önce Doğu Akdeniz’deki yetki alanlarınınUluslararası Deniz Hukuku’na uygun biçimde ayrımı yapılacak olup sonrasındaKıbrıs adasının ve Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki konumuna değinilmiştir. GüneyKıbrıs Rum Yönetimi’nin adanın tek söz sahibi ve temsilcisi gibi davranmasınınuluslararası hukuka aykırılığından bahsedilecek olup olası çözüm yollarına dadeğinilmiştir.

TURKEY'S ENERGY SECURITY IN THE FRAMEWORK OF THE EASTERN MEDITERRANEAN SEA JURISDICTION AND ENERGY RESOURCES

The EasternMediterranean, which has preserved its historical significance for centuries,has once again become the center of diplomacy due to increasing energy needsand dependence in the world. The hydrocarbon reserves in the Eastern Mediterraneanhave led the riparian states to claim the right to seek and exploit thesereserves and to make bilateral agreements to put these alleged rights on alegal basis. However, that theright to benefit from these reserves ignores both the existence of NorthernCyrup Turkish Republic and bilateral agreements between Turkey and the TurkishRepublic of Northern Cyprus has caused a series of tensions in the regions.  Considering thelegal situation of the island of Cyprus, economic values obtained from reserveshave significance in terms of not presenting in the common interest of thepeople of the island and entrenching upon Turkey’s jurisdiction arising fromthe agreement with the Turkish Republic of Northern Cyprus. In this study, itwill be tried to explain the fields of jurisdiction claimed by the parties inthe Eastern Mediterranean and the sharing of the output from these fields onthe basis of international law. Therefore, firstly the jurisdiction of theEastern Mediterranean has been differentiated according to the InternationalMaritime Law and then It has been referred to the location in the easternMediterranean island of Cyprus and Turkey. It has beenmentioned that the Greek Cypriot Administration's acting as the solespokesperson and representative of the island is contrary to international law,and then the possible solutions have been addressed.

Kaynakça

Adamides, C., Christou, O. (2015). Energy Security and the Transformation of Regional Securitization Relations in the Eastern Mediterranean. In: Katsikides S., Koktsidis P. (eds) Societies in Transition. Springer, Cham.

Ateşoğlu Güney, N. (2018). EastMed Kardeşliği Doğu Akdeniz’in Sularını Neden Bulandırıyor?. Star Gazetesi, Açık Görüş. Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2018, http://www.star.com.tr/acik-gorus/eastmed-kardesligi--dogu-akdenizin-sularini-neden-bulandiriyor-haber-1371663/.

Ayoub, M. (2017). Lebanon Finally Bookds Its Place on the EastMed O&G Map. Erişim Tarihi: 10 Ekim 2018, http://www.lebanongasandoil.com/index. php/news-details/155.

Balcıoğlu, H. (2016). Deniz Yetki Alanları Uyuşmazlıkları Kapsamında Doğu Akdeniz’de Durum Değerlendirmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gelişim Üniversitesi, İstanbul.

Başeren, S. H. (2013). Doğu Akdeniz’de Hukuk ve Siyaset (Ed. Sertaç Hami Başeren) Doğu Akdeniz Yetki Alanları Sınırlandırması Sorunu: Tarafların Görüşleri, Uluslararası Hukuk Kurallarına Göre Çözüm ve Sondaj Krizi.(ss.253-305). Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayın No: 608.

Başeren, S.H., Doğu Akdeniz’de Gerilim. Erişim Tarihi: 15 Mayıs 2018, http://tudav.org/calismalar/deniz-alanlari/munhasir-ekonomik-bolge/dogu-akdeniz-serhat-h-baseren/.

Bayram, Ö. ve Başeren, S. H. (2008). The Exclusive Economic Zone Debates in Eastern Mediterranean Sea and Fisheries., Journal of Black Sea/Mediterranean Environment, (ss.77-83). 14, (2).

Birleşmiş Milletler (2001). Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi. Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2018, http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/ denizhukuku.pdf.

Boutros, E. (2018). Natural Gas in East-Mediterranean Basin – Changing the Energy Landscape. Energy Paper – Situation Analysis. Doha, 2018.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı (2006). Akdeniz Kalkanı Harekatı. Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2018, https://www.dzkk.tsk.tr/icerik.php?dil=1&icerik_id=28.

Eran, O. (2018). Could Natural Gas in the Mediterranean Spark the Third Lebanese War?, Jerusalem Post. Erişim Tarihi: 09 Nisan 2018. http://www.jpost.com/Opinion/Could-natural-gas-in-the-Mediterranean-spark-the-Third-Lebanese-War-542911.

Gorvett, J. (2016). Cyprus in the Middle, Nicosia Holds the Keys to Syria, the Migrant Crisis, and Gas in the Eastern Mediterranean. Erişim Tarihi: 10 Nisan 2018, https://www.foreignaffairs.com/articles/cyprus/2016-01-12/cyprus-middle.

IEA (2018). Energy Security. Erişim Tarihi: 18 Aralık 2018, https://www.iea.org/topics/energysecurity.

Kedikli, U. ve Çalağan, Ö. (2017, Mart). Enerji Alanında Bir Rekabet Sahası Olarak Doğu Akdeniz’in Önemi. S. Erdoğan, D. Ç. Yıldırım, A. Gedikli (Ed.) International Congress of Energy, Economy and Security Abstract Book, (ss. 36-55). İstanbul.

Pazarcı, H. (2015). Uluslararası Hukuk. Ankara: Turhan Yayınevi.

Stratfor (2018). The Eastern Mediterranean’s New Great Game Over Natural Gas. Erişim Tarihi: 15.10.2018, https://worldview.stratfor.com/article/eastern-mediterraneans-new-great-game-over-natural-gas?utm_source=Twitter& utm_medium=social&utm_campaign=article.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı (2007), 30 Ocak 2007 Tarihli Türk Dışişleri Bakanlığı Basın Açıklaması. Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2018, http://mfa.gov.tr/MFA_tr/BasinEnformasyon/Aciklamalar/2007/Ocak/NO18_30Ocak2007.html.

United States Geology Survey (2010). Assessment of Undiscovered Oil and Gas Resouces of the Nile Delta Basin Province, Eastern Mediterranean.

United States Geology Survey (2010). Assessment of Undiscovered Oil and Gas Resources of the Levant Basin Province, Eastern Mediterranean.

Yaycı, C. (2012). Doğu Akdeniz’de Yetki Alanlarının Paylaşılması Sorunu ve Türkiye, Bilge Strateji, 4, (6), (ss. 1-70).

Yuri M. Z. (2016, Eylül). More Trouble in the Eastern Mediterranean. Erişim Tarihi: 10 Aralık 2018, https://www.foreignaffairs.com/articles/cyprus/2013-09-03/more-trouble-eastern-mediterranean.

Yücel, A., Kaya, İ. (2018). Uluslararası Hukuk Temel Ders Kitabı, Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Zahr, A. (2017). Challenges of and East Med Pipeline. CyprusMail Online. Erişim Tarihi: 20 Aralık 2018, https://cyprus-mail.com/2017/07/02/challenges-east-med-pipeline/.