Yıl 2020, Cilt: 124 Sayı : 245 Sayfalar 371 - 394 2020-04-29
OSMANLI-SIRP İLİŞKİLERİ: SELANİK LİMANI ÜZERİNDEN SIRBİSTAN’A PATLAYICI MADDE SEVKİYATI (1908-1909)
Ömer Fatih BAŞKAN,Memet YETİŞGİN YETİŞGİN
14 261

Öz 19. asırda Balkanlarda baş gösteren başkaldırılar Osmanlı Devleti’ni uğraştıran başlıca sorunlardan biriydi. Ayrılıkçı karakter taşıyan bu başkaldırıların ilki Sırplar tarafından olup 1804’te ayaklanmışlar ve 1878 Berlin Anlaşması ile bağımsız olmuşlardı. Sırbistan bu tarihten itibaren Osmanlı toprakları üzerinde yayılmacı emellerde bulundu. Adriyatik’e ulaşmak için göz diktiği yer Bosna-Hersek idi; ancak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun burasını işgali bu emelinin gerçekleşmesini engellemiş ve Avusturya Macaristan’a karşı kin duymasına yol açmıştır. Taraflar arasında oluşan bu gerginlik Avusturya-Macaristan’ın Sırbistan’a gümrük duvarlarını yükseltip ve hatta kapatmasıyla daha da belirginleşti. Bunun üzerine dış ticaret ihtiyacını Selanik Limanı ile çözmeye çalışan Sırbistan, Osmanlı ile ilişkilerini iyileştirme mecburiyetindeydi. Fakat Sırbistan’ın Selanik Limanı ile yüklü miktarda harp malzemesi geçirmesi Osmanlı Devleti’ni kaygılandırmış ve gelecekte kendisine dönecek bir durum olarak görmüştür. Diğer yandan kazanılacak gümrük gelirleri, bozulmuş Osmanlı maliyesine olumlu katkı sağlayacaktı. Bu nedenle Osmanlı Devleti Sırbistan’a gidecek patlayıcılara izin verirken dikkatli davranmış ve gerektiğinde engeller koymuştur. Bu çalışma 1908 ve 1909 yıllarında Selanik Limanı üzerinden Sırbistan’a gönderilen patlayıcıları konu edinmektedir.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Devleti, Sırbistan, Avusturya-Macaristan, , Bosna-Hersek, Selanik Limanı, Patlayıcı malzemeler
Arşiv BelgeleriBaşbakanlık Osmanlı ArşiviBEO.:nr.3422/256642/2 nr.3437/257706/1; nr.3460/259748/3; nr. 3466/259942/2; nr. 3479/260898/1; nr. 3485/261372/1; nr. 3490/261731/1; nr. 3497/262271/1; nr. 3505/262382/1;nr. 3506/262922/1; nr. 3508/263084/1-2; nr. 3511/263317/1.nr.3520/263962/2; nr.3550/266214/1.HR.SYS.:nr. 1504/102/1.TFR.I.MN.29/2832/1-157.
Birincil Dil tr
Konular Tarih
Yayımlanma Tarihi 29 Nisan 2020
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar
Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 29 Nisan 2020


Makalenin Yazarları
Ömer Fatih BAŞKAN
Memet YETİŞGİN YETİŞGİN