60-66 Aylık Çocukların Bilimsel Süreç Becerilerine Duyu Temelli Bilim Eğitimi Programının Etkisi

Problem Durumu: Erken dönemde çocukların öğrenme isteğini, onlarınilgisini çekebilecek bilişsel etkinliklerle desteklemek öğrenme sürecinin enönemli gereksinimlerindendir. Bilim eğitimi ise; çocuklar için, onlarıöğrenmeye iten içsel güdüleri ile bilişsel süreçlerini harekete geçirerekyaşadıkları dünyaya karşı, sistematik bir düşünce ve anlayış geliştirmeyöntemidir. Bilimsel süreç becerileri çocukların bilimle başarılı bir şekildeilişki kurabilmeleri açısından çok önemlidir. Bu becerilerin kazanılması vebilimsel düşünce farkındalığının oluşması için gerekli çalışmaların veuygulamaların yapılabileceği kritik dönem ise, erken çocukluk dönemidir. Erkendönemde bilimsel süreç becerilerinin etkin kullanımı açısından çocukların tümduyularını kullanarak, araştırmaya ve duyumsal deneyimler aracılığıyla çevredengeri dönüt almaya ihtiyaçları vardır. Erken çocukluk döneminde çocukların duyu gelişimineyoğunlaşan ve bilimsel süreç becerilerinin gelişimini destekleyen yöntem vetekniklerin kullanıldığı bir bilim eğitimi programının planlanmasında veuygulanmasında eksiklikler ve sorunlar gözlenmektedir. Bu nedenle bu çalışmabilim eğitimi kapsamında duyu temelli çalışmalar aracılığı ile çocuklarınbilimsel süreç becerilerini güçlendirmeye odaklanmaktadır.Araştırmanın Amacı: Bilim eğitimine yönelik yapılan çalışmalar,çocukların bilimsel süreç becerilerine ve sonraki akademik başarılarına etkiettiği yönünde çeşitli bilgiler sunmaktadır. Buna bağlı olarak, bilim eğitimikapsamında geliştirilen duyu temelli bilim eğitimi programının, bilimleilişkili temalar ve bilimsel kavramlar çocukların bilimsel süreç becerikazanımlarını destekleyecektir. Bu da bilim okuryazarı ve bilimsel düşünebilenbir toplum oluşması beklentisini desteklemesi yönünden büyük önem taşımaktadır.Bu nedenle bu araştırmada, 60-66 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerineduyu temelli bilim eğitimi programının etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın Yöntemi: Araştırma yöntemlerinin kullanımında geliştirilmişetkili yöntemlerden biri de karma desenli yöntemdir ve çocukların bilimselsüreç becerilerini değerlendirmek amacıyla yapılan bu araştırmada karma desenliyöntem kullanılmıştır. Deneysel nitelik özelliği taşıyan bu araştırmada,ön-test/son-test/izleme-testi kontrol gruplu deneysel desen ve nitel araştırmatürleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim-öğretim yılıErzurum ili MEM’ne bağlı anaokulları/anasınıflarında görevli öğretmenler veçocuklar ile 2013-2014 eğitim-öğretim yılı Muş ili MEM’ne bağlıanaokulları/anasınıflarında görevli öğretmenler ve çocuklar oluşturmaktadır.Çalışmada, bağımsız anaokulu ve anasınıfına devam eden 60-66 aylık 40 çocuk yeralmıştır. Araştırmanın verileri; Tekerci ve Kandır (2013) tarafındangeliştirilen; 48-66 Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç BecerileriniDeğerlendirme Ölçeği (BSBÖ) ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmaverilerinin analizinde; deney ve kontrol gruplarının denkliğini belirlemekamacıyla BSBÖ’nden elde ettikleri puan ortalamaları arasındaki farkınanlamlılığı “Bağımsız gruplarda t Testi” analizi tekniği ile test edilmiştir.Deney ve kontrol gruplarının BSBÖ ön-test sonuçlarına göre düzeltilmiş son-testpuan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı, tek faktörlükovaryans analizi (one factor ANCOVA) ile test edilmiştir. Deney grubunun BSBÖön-test/son-test ve izleme testi ortalama puanları arasındaki farkı test etmekiçin ise; tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA(repeated measures) uygulanmıştır.Araştırmanın Bulguları: Duyu Temelli Bilim Eğitim Programı’nın uygulamasürecinin değerlendirilmesi “Öğretmen Gözlem Formu” ile yapılmıştır. Eldeedilen sonuçlara göre, öğretmenin etkinliklerin tamamına yakınınınuygulanmasında sorun yaşamadığı görülmüştür.Araştırmada BSBÖ’nden elde edilen verilere göre,deney/kontrol grubunun, BSBÖ son-test puan ortalamalarında deney grubu lehineanlamlı düzeyde bir fark olduğu (p<0.05), deney grubunun BSBÖön-test/son-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında ise son-test lehineanlamlı düzeyde fark (p<0.05) olduğu görülmüştür. Kontrol grubunun, BSBÖön-test/son-test puanları karşılaştırıldığında yine anlamlı düzeyde fark(p<0.05) bulunmuştur. Ayrıca deney/kontrol grubunun, BSBÖ son-test puanortalamaları karşılaştırıldığında, deney grubu lehine anlamlı düzeyde fark(p<0.05) belirlenmiştir. Deney grubu izleme testi puanları ile son-test puanortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde fark (p>0.05) bulunmazken,izleme testi ile ön-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında ise anlamlıderecede yüksek (p<0.05) bulunmuştur. Buna bağlı olarak, çocukların bilimselsüreç becerilerinin gelişiminin aynı zamanda bilişsel süreçlerinde gelişimineparalel ilerlediğini ve bilişsel süreçlere bağlı olarak davranışsal gelişimindegerçekleştiğini ön plana çıkarmaktadır. Ayrıca Duyu Temelli Bilim EğitimiProgramı’da yer alan öğrenme süreçlerinde bilimsel süreç becerilerine sıralı,aşamalı ve sistematik olarak yer verilmesi, tüm duyuların aktif ve dengeli birşekilde kullanılması, çocukların bilimsel süreç becerileri üzerinde pozitifetki yaratmış olabilir.Araştırmanın Sonuç ve Önerileri: Okul öncesi dönemde bilim eğitiminin temel amacıçocukların sahip oldukları bilgiden ziyade bilgiye ulaşma sürecinin nasılişlediğidir. Bu süreç içerisinde çocukların ihtiyacı olan bilgi ve becerilerineyönelik gerçekleştirilen çoklu duyu çalışmaları, çocukların bilimsel süreçbecerilerini güçlendirmekte ve maksimum düzeye çıkarmayı hedeflemektedir. Buaraştırmada da duyu temelli gerçekleştirilen bilim eğitimi çalışmalarınınçocukların bilimsel süreç becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. “DuyuTemelli Bilim Eğitimi Programı”nda her bir süreç becerisine sıralı ve aşamalıolarak sistematik bir şekilde yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, “48-66Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Ölçeği” altboyutları ön-test/son-test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olduğugörülmüştür. Elde edilen tüm anlamlı farklılıklarda, son-test puanlarınınön-test puanlarına göre artış gösterdiği belirlenmiştir. Bu bağlamda araştırma sonuçlarına dayalı olarak şuöneriler getirilebilir. Duyu Temelli Bilim Eğitimi Programı temel ve orta düzeysüreç becerileri odaklı planlanmıştır. Program bütün bilimsel süreçbecerilerini kapsayacak şekilde planlanabilir.  Okul öncesi eğitim kurumlarında “Duyu TemelliBilim Eğitimi Programı” ve materyallerinin kullanımına ilişkin eğitimseminerleri düzenlenerek öğretmenlerin kullanımına sunulabilir. Programdauygulamaya katılan çocuklar ilkokul birinci sınıfa geldiklerinde bilimsel süreçbecerilerinin akademik gelişimlerine olan etkisi araştırılabilir. Program birdönemlik uygulanmıştır. Bu bağlamda program bir yıllık süreci kapsayacakşekilde de ele alınabilir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin çocukların duyutemelli bilimsel süreç becerileri gelişimine ilişkin farkındalıklarını veyöntem bilgilerini artırmak amacıyla öğretmenlere çocukların bilimsel süreçbeceri gelişimlerini desteklemede yapabilecekleri çalışmalar hakkındaseminerler, konferanslar vb. düzenlenerek bilgi verilebilir.

Effects of the Sense-Based Science Education Program on Scientific Process Skills of Children Aged 60–66 Months

Purpose: This study aimed to examine the effects of the Sense-Based ScienceEducation Program on 60–66 months old children’s scientific process skills. Research Methods: In this study, whichcarries experimental attribute features, the pre-test/final-test/observing-testcontrol grouped experimental pattern, and qualitative research were used. Fortychildren who are 60–66 months old that attended independent preschool andnursery school classes in 2013–2014 education year took part in this study.Data in the study was collected with Personal Information Forms and ScientificProcess Skills Evaluation Scale for 48–66 Months Old Children (SPSES).Findings: Thefindings obtained from the research show that the SPSES final-test scoreaverages of the experimental and control groups have a significant level ofdifference (p<0.05) favoring the experimental group. When the experimentalgroup’s SPSES pre-test/final-test score averages were compared, a significantlevel of difference (p<0.05) favoring the final-test was seen. When thecontrol group’s SPSES pre-test/final-test scores were compared, again asignificant level of difference (p<0.05) was found. Also, when theexperimental and control groups’ SPSES final-test score averages were compared,a significant difference (p<0.05) favoring the experimental group wasdetermined. Though no significant difference was found when the experimentalgroup’s observation test and final-test score averages were compared, when theobservation test and pre-test score averages were compared a highly significantlevel (p<0.05) was found. Implicationsfor Research and Practice: Whenthe research results were evaluated, it was concluded that the Sense-BasedScience Education Program has a positive effect on children’s scientificprocess skills. Future studies could examine children’s scientific processskills in multifaceted and diverse disciplines

Kaynakça

Anagun, S.S. & Yasar, Ş. (2009). Developing scientific process skills at science and technology course in fifth grade students. Elemantary Education Online, 8(3), 843-865. Retrived from http://ilkogretim-online.org.tr

Arnold, M. E., Bourdeau, V. D. & Nott, B. D. (2016). Measuring science inquiry skills in youth development programs: The science process skills inventory. Journal of Youth Development, 8 (1), 1-12. ISSN: 130801FA001.

Ayvaci, H. S. & Yurt, O. (2016). Cocuk ve bilim egitimi [Child and science]. Journal of Child and Civilization, 1 (1), 15-28. ISSN: 1234-5678.

Brown, J.A., Greenfelt, D.B., Bell, E., Juarez, C.L., Myers, T. & Nayfelt, I. (2013). Early Childhood Hands-on Science Efficacy Study. ECHOS: Early Childhood Hands-on Science, Spring, 1-5. Retrieved from https://www.sree.org/conferences/2013s/program/downloads/abstracts/899.pdf

Bruer, J. (1997). Education and the brain: A bridge too far. Educational Researcher, 26, (8), 4-16.

Clements, D.H., Sarama, J., Spitler, M.E., Lange, A.A. & Wolfe, C.B., (2011). Mathematics Learned by Young Children in an Intervention Based on Learning Trajectories: A Large-Scale Cluster Randomized Trial. Journal for Research in Mathematics Education, 42 (2), 127–166.

Duran, M. & Unal, M. (2016). The impacts of the tests on the scientific process skills of the pre-school children. US-China Education Review A, 6 (7), 403-411.

Gelman, R., Brenneman, K., Macdonald, G., & Román , M. (2010). Preschool Pathways to Science: Facilitating Scientific Ways of Thinking, Talking, Doing, and Understanding. (1st ed.). Baltimore, Maryland: Paul H. Brookes Publishing Co.

Goodwin, P. M. (2008). Sensory Experiences in the Early Childhood Classroom: Teacher’ Use of Activities, Perceptions of the Importance of Activities and Barriers to Implementation. Master Thesis, Oklahoma State University.

Hanuscin, D. L. & Park Rogers, M. A. (2008). Learning to observe and infer. (Perspectives Column). Science and Children, 45(6), 56-57.

Hong, S.Y. & Diamond, K.E. (2012). Two approaches to teaching young children science concepts, vocabulary, and scientific problem-solving skills. Early Childhood Research Quarterly, 27, 295-305.

Inan, H. Z. (2007). An Interpretivist Approach to Understanding How Natural Science are Represented in a Reggio Emilia-Inspired Preschool Classroom. Ph.D Thesis. The Ohio State University.

Kandir, A., Can-Yasar, M., Inal, G., Yazici, E., Uyanik, O. & Yazici, Z. (2012). 5-7 Yaş Çocukları İçin Etkinliklerle Bilim Eğitimi [Science Education with Activities for Children 5-7 years]. Early Childhood Education Series 2. Ankara: Efil Publishing.

Klein, A., Starkey, P., Sarama, J., Clements, D.H. & Iyer, R. (2008). Effects of a pre-kindergarten mathematics intervention: A randomized experiment. Journal of Research on Educational Effectiveness, 1(3), 155-178.

Morrison, K. (2012). Integrate science and arts process skills in the early childhood curriculum. Dimensions of Early Childhood, 40(1), 31-38.

Mutisya, S., Rotich, S. & Rotich, P. (2013). Conceptual understanding of science process skills and gender stereotyping: A critical component for ınquiry teaching of science in Kenya’s Primary Schools. Asian Journal of Social Sciences & Humanities, 2 (3), 359-369.

Ocak, H., & Tumer, H. (2014). Ilkogretim 5. sinif ogrencilerinin bilimsel surec becerilerine sahip olma duzeyleri [Levels of primary process 5th grade students having scientific process skills]. Afyon Kocatepe University Science and Engineering Science Journal, 14(2), 1-21.

Omar, R., Puteh, S. N. & Ikhsan, Z. (2014). Implementation of Science Skills Process in Project Based Learning Through Collaborative Action Research. Presented at The Proceedings of the 7th International on Conference Educational Reform.

Yampinij, S., Princhankol, P. & Sudsanong, W. (2010). Bilimle Eglenmek icin Erken Cocukluk Ögrencilerinin Bilim Calismalarındaki, Siniflandirma ve Gozlem Yapma Becerilerini Destekleyen bir Multimedya Bilgisayar Oyunu Egitimi Yaratma [Creating a Multimedia Computer Game that Supports the Skills of Early Childhood Learners to Science, to Classify and Observe, to Have Fun with Science]. Presented at 2nd International Conference on Computer Technology and Development.

Robinson, M. (2008). Child Development 0–8 A Journey Through The Early Years. London: Printed by Printed in Poland.

Sackes, M., Trundle, K. C., Bell, R. L. & O'Connell, A. A. (2011). The influence of early science experience in kindergarten on children's immediate and later science achievement: Evidence from the early childhood longitudinal study. Journal of Research in Science Teaching, 48 (2), 217-235.

Shams, L. & Seitz, A.R. (2008). Benefits of multisensory learning. Retrieved from http://shamslab.psych.ucla.edu/publications/Tics2008-reprint.pdf

Schijndel, T., Singer, E. & Raijmakers, M. (2008). The Effect of a Science Program on Young Preschool Children’s Exploratory Behavior. Department of Psychology, University of Amsterdam, Amsterdam. Retrieved from http://www.i.uu.nl/talentenkracht/docs/20080103-VanSchijndel_et-al.pdf

Stockdale, M. E. (2007). Teachers’ Use of Sensory Activities in Primary Literacy Lessons:A Study of Teachers Trained in Accelerated Literacy Learning. Ph.D Thesis. University of South Florida.

Tekerci, H. (2015). 60-66 Aylik Cocuklarin Bilimsel Surec Becerilerine Duyu Temelli Bilim Egitimi Programinin Etkisinin Incelenmesi [The Impacts Of Sense Based Science Education Program to 60-66 Month Old Children’s Scientific Process Skills]. Ph.D Thesis, Gazi University, Institute of Educational Sciences, Ankara.

Todd, J.M. (2010). Does Temperament Relate to Sensory Processing Styles in 3- to 5-Year-Old Preschoolers with Disabilities. Degree of Doctor Graduate. Faculty of Educational Psychology, The City University of New York.

Tomchek, S. & Dunn, W. (2007). Sensory processing in children with and without autism: A comparative study using the short sensory profile. American Journal of Occupational Therapy, 61, 190–200.

Trundle, K.C.& Saçkes, M. (2015). Research in early childhood education. Newyork: Springer.

Yazici, Z., & Ilter, B. G. (2008). Okul oncesi donemdeki iki dilli/cok dilli cocuklarin dil kazanim sureci [Pre-school Period Bilingual/Multilingual Children’s Language Acquisition Process]. Journal of Language Research, 3, 47-61.

Zaporozhets, A. V. (2002). The development of sensations and perceptions in early and preschool childhood. Journal of Russian and East European Psychology, 40(2), 22–34.

9923 4823

Arşiv