TÜRKİYE’NİN GAYRİ SAFİ YURT İÇİ HASILASI'NIN OLUŞUMUNDA TRC3 BÖLGESİ VE "LOKOMOTİF ŞEHİRLER" KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Küresel ekonomik rekabetin giderek arttığı dünyada ülkeler pazar paylarını artırma, dolaylı ve doğrudan yatırımlıları kendi ülkelerine çekebilme adına yoğun bir mücadele içerisindedirler. Makro ölçekte ülkelerarasındaki rekabet önemli bir unsurken; bu çalışma Türkiye üzerine mikro ölçekte incelenecektir. Türkiye’nin Gayri Safi Yurtiçi Hasılasına (GSYH) katkı bakımından "Lokomotif Şehir"(İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa) olarak ifade edilen iller ile TRC3 bölgesinde (Mardin, Şırnak, Batman, Siirt) illerinin GSYH'ya olan katkılarını tarım, sanayi ve hizmetler başlıkları altında karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda nispi olarak GSYH'ya katkısı az olan şehirlerin hangi stratejilerin yürütmesi durumunda GSYH'ya olan katkılarının artacağı sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmanın hazırlanmasında resmi istatistikler ve süreli yayınlar kullanılmıştır. Çalışma 2007 ve 2017 arasındaki veriler baz alınarak oluşturulmuştur. Sonuç olarak "Lokomotif Şehirler “Türkiye’nin GSYH ’sının 2007-2017 yılları itibariyle ortalama %52’sini oluştururken, buna karşılık TRC3 bölgesinin Türkiye GSYH’ya katkısı ortalaması %1,28 olduğu tespit edilmiştir. TRC3 Bölgesindeki illeri kendi aralarında tarım, sanayi ve hizmet sektörleri bağlamında kıyaslandığında Mardin ilinin GSYH'ya katkısının diğer ilerden daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. "Lokomotif Şehirleri” kendi aralarında tarım, sanayi ve hizmet sektörleri bağlamında kıyaslandığında İstanbul'un sanayi ve hizmet sektöründe öncü olduğu sonucuna ulaşılırken, İzmir’in tarım sektöründe öncü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler:

GSYH, TRC3

An Analysis on the TRC3 Region in Creation of Gross Domestic Product of Turkey and the Comparison of “Locomotive Cities”

In the world where global economic competition is gradually increasing, countries are in an intensive struggle for increasing their market shares, attracting direct and indirect investments to their own countries. While the competition between countries is an important factor in macroscale, the present study will be analyzed in microscale on Turkey. The contributions of the cities named “Locomotive Cities” (Istanbul, Ankara, Izmir, Bursa) and the cities in the region TRC3 (Mardin, Sirnak, Batman, Siirt) to Gross Domestic Product (GDP) of Turkey are aimed to compare under the titles of agriculture, industry, and services in terms of contribution to Gross Domestic Product (GDP) of Turkey. In this context, the answer has been searched to the question “what strategies the cities which make little contributions to GDP must use in order to increase their contributions”. The official statistics and periodicals have been used in the preparation of the study. The study has been created by basing on the data in the years between 2007 and 2017. Consequently, it is confirmed that “Locomotive Cities” create on average 52% of GDP of Turkey by years 2007-2017; on the other hand, the contribution of the region TRC3 to GDP of Turkey is on average 1,28%. When the cities in the region TRC3 are compared among themselves in terms of agriculture, industry, and services, it is concluded that the contribution of the city Mardin to GDP is more than the other cities. When “Locomotive Cities” are compared among themselves in terms of agriculture, industry, and services, it is concluded that while Istanbul is the pioneer in the industry and service sectors, Izmir is the pioneer in the agriculture sector.
Keywords:

GDP, TRC3

Kaynakça

Dicle Kalkınma Ajansı. https://dikanet.dika.org.tr/FileContainer/Web/files/e3735499-88f5-428a-8b8f-43e0450471ba.pdf. Erişim: 21 Mart 2019.

Işık, N., Baysal., D., ve O., Ceylan (2010). Bölgesel Kalkınma Farklılıklarının Giderilmesinde Bir Politika Aracı Olarak Kalkınma Ajansları. Niğde Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 3(2), 1-18.

Terzi, H., ve Oltulular, S. (2004). Türkiye'deki Sanayileşme Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişki. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 5(2), 219-226.

Türkiye Ekonomi Kurumu (TEK), (2004). Türkiye de Bölgelerarası Gelir Farklılıkları: Yakınsama Var mı?

Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist. Erişim: 22 Şubat 2019.

World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/ny.gdp.mktp.cd. Erişim: 15 Mart 2019.