E-TİCARET VE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ELEKTRONİK TİCARETE İLİŞKİN TUTUM VE İLGİLENİM DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ: BİR ALAN ARAŞTIRMASI

Öz ÖzElektronikticaret; alış-verişin dijital ortamlarda online olarak yapılması olaraktanımlanabilir. Taraflar arasında gerçekleşme durumuna göre farklı isimler alane-ticaret faaliyetleri, geleneksel ihracatı da dijital platformlara taşıyarak e-ticarettene-ihracata bir dönüşüm yaşanmasını sağlamıştır. Bu çalışmanın makro ve alanaraştırmasına dayalı iki amacı bulunmaktadır. Makro kapsamda, Türkiye ve dünyadae-ticaret pazarının gelişimi ortaya koyulmuştur. Alan araştırması ile üniversiteöğrencilerinin internetten alışveriş yapma konusundaki tutumları, internettenalışverişin yararına inanma ve ilgilenim düzeyleri arasındaki ilişkilerkorelasyon analizi ile irdelenmiştir. Bu amaçla, Çankırı Karatekin Üniversitesiöğrencisi olan 422 kişiden kolayda örnekleme yöntemiyle elde edilen verilertest edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre; tutum ile ilgilenimdüzeyi arasında orta düzeyde, yararına inanma ile ilgilenimdüzeyi arasında zayıf düzeyde ve tutum ile yararına inanma arasında ise yüksekdüzeyde ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Öte yandan; internetten alışverişyapma ve internetten alışverişe ilişkin ilgilenim düzeyinin alt boyutları da faktöranalizi ile belirlenmiştir. Faktör analizi sonuçlarına göre; internettenalışveriş yapmaya yönelik tutuma ilişkin faktörlerin %59,08’inin “güven duyma” ve “yeterli bilgi içeriği” alt boyutlarınca açıklandığıbelirlenmiştir. İnternetten alışverişe ilişkin ilgilenim düzeyinin ise %67,35’inin“hata olasılığı”, “gösterge”, “haz” ve “risk önemi” alt boyutlarıncaaçıklandığı tespit edilmiştir.  

Kaynakça

Armağan, EA. ve Turan, AH. (2014). “İnternet Üzerinden Alışveriş: Demografik Faktörlerin, Bireysel İhtiyaçların Etkisi Üzerine Ampirik Bir Değerlendirme”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 28, Sayı: 3.Bassam, H. (2010). “Exploring Gender Differences in Online Shopping Attitude, Computers in Human Behavior”, Vol. 26, pp.597-601.Başlar, G. (2013). “Yeni Medyanın Gelişimi ve Dijitalleşen Kapitalizm.”, Akademik Bilişim Konferansı. ab.org.tr/ab13/bildiri/247.pdf, (Erişim tarihi: 15.01.2018).Bamfield, J. (2013). Retail Futures 2018: Shop Numbers, Online and The High Street: A Guide to Retailing in 2018. Centre for Retail Research Limited.Engel, JF. Blackwell, RD. ve Kollat, DT. (1978). Consumer Behavior, The Dryden Pres, Hinsdale, Illinois.Güngör, K. (2002). Elektronik Ticaret Vergilendirilmesinde Uluslararası İşbirliği, Vergi Dünyası Dergisi, S.251.Gürbüz, Şahin, (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri- Felsefe-Yöntem-Analiz, Seçkin Yayınları.Halis, B. (2012). Tüketimin Değişen Yüzü: Elektronik Ticaret Uygulamaları ve Sosyal Paylaşım Ağlarının Rolü. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi (ISSN: 2147-0626). Vol. 1, No. 4, Aralık 2012.İşler, DB. (2008). Rekabetçi Avantaj Yaratma Çerçevesinde Kobi’lerde E-Ticaret ve E-Ticaretin Stratejik Kullanımı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi C.13, S.3 s.277-291.İşler, DB. (2014). “Online Tüketici Satın Alma Davranışlarını Etkileyen Faktörlere Yönelik Bir Durum Değerlendirmesi: Isparta İlinde Bir Uygulama”. International Journal of Alanya Faculty of Business, Vol:6, No:3, s. 77-94.Jain, K. ve Srinivasan, N. (1990). “An Empirical Assessment of Multiple Operationalizations of Involvement. Advances in Consumer Research”, 17(1): 594-602.Koç, E. (2007). Tüketici Davranışı ve Pazarlama Stratejileri: Global ve Yerel Yaklaşım, Seçkin Yayıncılık, Ankara.Lastovicka, JL. (1979). Questioning the Concept of Involvement Defined Product Classes, Advances in Consumer Research.Liang, C. ve Wang, W. (2008). Do Loyal and More Involved Customers Reciprocate Retailer’s Relationship Efforts?. Journal of Services Researc. Vol.8, No: 1. April-September.Mitchell AA. (1981). The Dimensions of Advertising Involvement, Advances in Consumer Research.Nisar, MT. ve Prabhakar, G. (2017). What Factors Determine E-Satisfaction and Consumer Spending in E-Commerce Retailing? Journal of Retailing and Consumer Services. Odabaşı, Y. ve Barış, G. (2003). Tüketici Davranışı. İstanbul, MediaCat Akademi.Papatya, N. (2005). “Tüketici Davranışları İle İlgili Motivasyon Modelleri: Bir perakende işletmesinde temizlik ve kişisel bakım ürünlerine bağlı bir araştırma”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 2005, 221-240.Pauwels, K., Leeflang, P.S.H., Teerling, M.L., Huizingh, K.R.E. (2011). Does online information drive offline revenues? Only for specific products and Consumer segments! J. Retail. 87 (1), 1–17.Paylou, Paul A. (2003). Consumer Acceptance of Electronic Commerce: Integrating Trust and Risk with the Technology Acceptance Model. International Journal of Electronic Commerce / Spring 2003, Vol. 7, No. 3, pp. 69–103.Rothschild, ML. (1984). Perspectives on Involvement: Current Problems and Future Directions, Advances in Consumer Research.Schiffman, LG. ve Kanuk, LL. (2004). Consumer Behavior, International Edition. Pearson Prentice Hill, New Jersey.Tatlıdil, H. (2008). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Kitabevi.TRT (2018). http://www.trthaber.com/haber/ekonomi/turkiyede-e-ticaretin-toplam-ticaret-icindeki-payi-yuzde-2-311740.html (Erişim tarihi: 01.01.2018).TÜSİAD (2017). Dijitalleşen Dünyada Ekonominin İtici Gücü, E-Ticaret.Yumuşak, İ.G. (2001). “Elektronik Ticaretin Gelişmekte Olan Ülkelere Etkileri ve Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme”, ODTÜ 5. Uluslararası İktisat Kongresi, 11‐13 Eylül 2001.Yüksel, M. Eraslan, E. ve Asal, Ö. (2001). “Elektronik Ticaret”, Bilgi Sistemleri Araştırma Projesi. Gazi Üniversitesi FBE, Ankara.Zaichkowsky, JL. (1985). Masuring the Involvement Construct, Journal of Consumer Research, 12 (December).Zhou L. Dai, L., Zhang D. (2007). Online shopping acceptance model- A critical survey of consumer factors in online shopping, Journal of Electronic Commerce Research, Vol. 8, No: 1, pp.41-62.İnternet Kaynaklarıwww.tüik.gov.tr (Erişim tarihi: 15.02.2018).https://www.statista.com/statistics/311357/sales-of-e-commerce-worldwide-by-region/ (Erişim tarihi: 11.02.2018).https://www.statista.com/statistics/288487/forecast-of-global-b2c-e-commerce-growt/(Erişim tarihi: 09.01.2018).Worldwide Retail and Ecommerce Sales: eMarketer's Estimates for 2016–2021. https://www.emarketer.com/Report/Worldwide-Retail-Ecommerce-Sales-eMarketers-Estimates-20162021/2002090. (Erişim tarihi: 23.01.2018).