SORU ÇÖZÜMÜNDE KULLANILAN BİLİŞSEL VE ÜSTBİLİŞSEL STRATEJİLERİN ÜSTBİLİŞSEL FARKINDALIK VE KAVRAMSAL ANLAMA AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz Bu çalışmada lise öğrencilerinin Newton’un hareket yasalarına yönelik çoktan seçmeli soruları çözerken kullandıkları bilişsel ve üstbilişsel stratejileri öğrencilerin üstbilişsel farkındalıkları ve kavramsal anlama düzeylerini dikkate alarak incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması temel alınmıştır. Yedi kişinin verisi çalışmada kullanılmıştır. Öğrenci seçiminde ölçüt örneklemeyöntemiyle öğrencilerin ilk olarak kavramsal anlama düzeyi Kuvvet Konuları Kavram Testi ve üstbilişsel farkındalık düzeyleri ise Problemleri Nasıl Çözersiniz ölçeği ile belirlenmiştir. Elde edilen verilerle öğrenciler kavramsal anlama düzeyi ve üstbilişsel farkındalık seviyelerine göre gruplandırılmıştır. Sesli düşünme tekniği kullanılarak öğrencilere Temel Mekanik Test ’inden seçilen sorular çözdürülmüş ve çözüm sürecine yönelik yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin üstbilişsel farkındalıkları ve kavramsal anlama düzeylerinin kullandıkları bilişsel ve üstbilişsel stratejileri etkilediği ve kavramsal anlama düzeyi düşük öğrencilerin soruyu okuma aşamasında daha fazla ve üstbilişsel düzeyde strateji kullanırken, üstbilişsel düzeyi yüksek öğrencilerin ise çözüm aşamasında daha fazla ve üstbilişsel strateji kullandıkları bulunmuştur.

Kaynakça

Akın A., & Abacı, R. (2011). Biliş ötesi. Ankara: Nobel Yayınları.

Alan, S. (2017). Problem genişletme etkinliklerinin problem çözme ve üstbilişe etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ordu, Türkiye.

Ateş, S. (2008). Mekanik konularındaki kavramları anlama düzeyi ve problem çözme becerilerine cinsiyetin etkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi,33(448), 3-12.

Bennett, R. E. (1993). On the meanings of constructed response. Içinde Construction versus choice in cognitive measurement issues in constructed response, performance testing and portfolio assessment (ss. 1-27).Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Brown, A. L. (1978). Knowing when, where, and how to remember: A problem of metacognition. Içinde Advances in instructional psychology (ss.77-165). Hillsdale, NJ: Lawrence Erbaum.

Brown, A. L. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation and other even more mysterious mechanisms. Içinde Metacognition, motivation andunderstanding (ss. 65-116).Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Bozan, M. (2008). Problem çözme etkinliklerinin 7. Sınıf öğrencilerininbasınç konusu ile ilgili başarı, tutum ve üstbilişbecerilerinin gelişimine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir, Türkiye.

Çalışkan, S., Selçuk, S., & Erol, M. (2006). Fizik öğretmen adaylarının problem çözme davranışlarının değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 73-81.

Çataloğlu, E. (1996). Promoting teachers’ awareness of students’ misconceptions in introductory mechanics. Unpublished Master Thesis, Middle East Technical University, Ankara, Turkey.

Diken, E, Yürük, N. (2019). 9. Sınıf Öğrencilerinin Fen Bilimleri Alanındaki Çoktan Seçmeli Soruların Çözümü Öncesi, Esnası, Sonrasında Kullandıkları Bilişsel ve Üstbilişsel Stratejilerin Belirlenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8 (2) , 1071-1099.

Ericsson, K. A.,& Simon, H. A. (1993). Protocol analysis: Verbal reports as data (Revised edition). Cambridge: MIT Press.

Flavell, J. H. (1976). Metacognitive aspects of problem solving. IçindeThe nature of intelligence (ss. 231-236). Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive develop mental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.

Friege, G., & Lind G. (2006). Types and qualities of knowledge and their relation to problem solving in physics. International Journal of Science and Mathematics Education, 4, 437-465.

Garofalo, J., & Lester, F. (1985). Metacognition, cognitive monitoring and mathematical performance. Journal for Research in Mathematics Education, 16(3), 163-176.

Gick, M. L. (1986). Problem-solving strategies. Educational Psychologist, 21(1-2), 99-120.

Gick, M. L., & Holyoak, K. J. (1983). Schema induction and analogical transfer. Cognitive Psychology, 15, 1-38.

Hartman, H. J. (1998). Metacognition in teaching and learning: An introduction. instructional science. International Journal of Learning and Cognition, 26, 1-3.

Heller, J. I., & Reif, F. (1984). Prescribing effective human problem-solving processes: Problem description in physics. Cognition and Instruction, 1(2), 177-216.

Hestenes, D., Wells, M., & Swackhammer, G. (1992). Force concept inventory. Physics Teach, 30, 141-158.

Howard, B. C., Mcgee, S., Hong, N., & Shia, R. (2000). The influence of metacognitive self-regulation on problem solving in computer-based science inquiry. Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, New Orleans: Poster Session, 24-28 April.

Jacobs, J. E., & Paris, S. G. (1987). Children’s metacognition about reading: Issues in definition, measurement and instruction. Educational Psychologist, 22, 255-278.

Karaçam, S. (2009). Öğrencilerin kuvvet ve hareket konularındaki kavramsal anlamalarının ve soru çözümündekullandıkları bilişsel ve üstbilişsel stratejilerinsoru tipleri dikkate alınarak incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.

Karataş, İ., & Güven, B. (2004). 8.sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerinin belirlenmesi: Bir özel durum çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 163, 1-10.

Kuhn, D., & Dean, D. (2004). Metacognition: A bridge between cognitive psychology and educational practice. Theory into Practice, 43(4), 268-273.

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. London: Sage Publications.

Newell, A., & Simon, H. A. (1972). Human problem solving. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

O’Neil, H. F., & Abedi, J. (1996). Reliability and validity of a state metacognitive inventory: Potential for alternative assessment. The Journal of Educational Research, 89, 234-243.

O’Neil, H. F., & Brown, R. S. (1998). Differential effects of question formats in math assessment on metacognition and affect. Applied in Education, 11(4), 331-351.

Pilten, P. (2008). Üstbiliş stratejileri öğretiminin ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin matematiksel muhakeme becerilerine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.

Pintrich, P. R., & De Groot, E. (1990). Motivation and self-regulated learning components of classroom performance. Journal of Educational Psychology, 82, 33-40.

Reif, F., & Allen, S. (1992). Cognition for interpreting scientific concepts: A study of acceleration. Cognition and Instruction, 9(1), 1-44.

Schoenfeld, A. H. (1985). Mathematical problem solving. Orlando, FL: Academic Press.

Schoenfeld, A. H. (1987). What’s all the fuss about metacognition?. Içinde Cognitive science and mathematics education (ss.189-215). Hillsdale, N. J: Lawrence Erlbaum Associates.

Schoenfeld, A. H. (1992). Learning to think mathematically: Problem solving, metacognition and sense-making in mathematics. Içinde Handbook for research on mathematics teaching and learning (ss. 334-370). New York: MacMillan.

Schraw, G., & Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7(4), 351-371.

Senemoğlu, N. (2013). Gelişim, öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya. Ankara: Yargı yayınevi.

Swanson, H. L. (1990). Influence of metacognitive knowledge and aptitude on problem solving. Journal of Educational Psychology, 32,306-314.

Wellman, H. M. (1977). Tip of the tongue and feeling of knowing experiences: A developmental study of memory monitoring. Child Development, 48, 13-21.

Welton, A. D., & Mallan, J. T. (1999). Children and their world: Strategyies for teaching. USA: Mifflin Company.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. basım). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods. London: Sage Publications.

52903 13753

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK TİPLERİ İLE MESLEĞE YABANCILAŞMA ARASINDAKİ İLİŞKİ

Taner ATMACA

ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ GÖZÜNDEN BİR EV ÖDEVİ PORTRESİ

Cagla ALPAYAR

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ‘ETKİLİ ÖĞRETİM VE ETKİLİ ÖĞRETMEN DAVRANIŞLARINA’ İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Osman ASLAN, Durmuş KILIÇ

FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ BELLİ PEDAGOJİK ALAN BİLGİSİ BİLEŞENLERİ ÇERÇEVESİNDEKİ ÖZ DEĞERLENDİRMELERİ VE ÖĞRETİM ELEMANI DEĞERLENDİRMELERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI

İşık Saliha KARAL EYÜBOĞLU, Fatma OCAK

MESLEKİ GELİŞİM MODÜLER ÖĞRETİM PROGRAMININ KATILIMCI ODAKLI YAKLAŞIM İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Ercan GÜRÜLTÜ, Mehmet GÜROL

OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN TEKNOPEDAGOJİK YETERLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

Rabia Hürrem ÖZDURAK SINGIN, Bayram GÖKBULUT

ALTINCI SINIF ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: BİR YAPISAL EŞİTLİK MODELİ (YEM) YAKLAŞIMI

Deniz KAYA

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖZ DÜZENLEME ÖĞRENME STRATEJİLERİNİN VE AKADEMİK BAŞARILARININ ÖZ YETERLİK İNANÇLARINI YORDAMA GÜCÜ

Miray DAĞYAR, Harun Şahin

MATEMATİK ÖĞRETMENLERİNİN ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLERİNİN VE YAZILI SINAV SORULARININ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN KAZANIMLARLA UYUMUNUN BELİRLENMESİ

Ramazan AVCU, Çiğdem HASER

THE IMPACT OF DIGITAL TECHNOLOGY-MEDIATED FOREIGN LANGUAGE INSTRUCTION ON VOCABULARY LEARNING: A META-ANALYTIC REVIEW

Sayed Masood HAIDARI, Seda BAYSAL, Sedat KANADLI