Makaleler     Dergiler     Kitaplar    

Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi

Yıl 2012 , Cilt , Sayı 8

Makale özeti ve diğer detaylar.

Makale özeti
Başlık :

Nizâmî ve fuzûlî’nin leylî vü mecnûn’unda “nevfel” ve “nevfel”li sahnelerin mukâyesesi

Yazarlar :
Yazar kurumları :
Milli Eğitim Bakanlığı Edebiyat Öğretmeni Kocaeli1
Görüntülenme :
251
DOI :
Özet Türkçe :

Doğu edebiyatlarının yaygın bir anlatısı olan Leylâ ile Mecnûn hikâyesi, mesnevi nazım şekliyle birçok şâir tarafından kaleme alınmıştır. Özellikle, Klasik Fars edebiyatında Nizâmî ve Klasik Türk edebiyatında ise Fuzûlî, bu meşhur aşk hikâyesini kendi coğrafyalarında, kendi kültürleriyle ve kendilerine has üslûplarıyla nazma çekerek adlarından söz ettirmişlerdir. Söz konusu iki şâirin, aynı hikâyeyi kurgulayıp kaleme almasıyla tabii olarak birtakım farklılıklar ve benzerlikler ortaya çıkmıştır. Bu farklılık ve benzerliklerin dikey karşılaştırma yöntemiyle tespit edilmesi şüphesiz günümüz Klasik edebiyat çalışmaları bakımından önem arz etmektedir. Nizâmî ve Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn adlı mesnevilerinde Nevfel adlı karakterin yer aldığı sahneler, beş adet başlık etrafında şekillenmiştir. Söz konusu mukayese ise bu beş başlığın ihtiva ettiği olay örgüleri çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Her iki şâirin eserinde yer alan Nevfelli olay örgüleri, genel anlamda paralellik arz etmesine rağmen ayrıntıya inilip dikey mukayese yapıldığında birtakım farklılıklar tespit edilmiştir. Bu tespitler neticesinde, Nizâmî ve Fuzûlî gibi iki büyük şâirin hikâye etme, kurgulama, kahramanını hayâlî ve hakikî dünyaya adapte etme vb. gibi hususlarda ortaya çıkan tavrı gözler önüne serilmiştir. Fuzûlî, metnini kurarken, olay örgüsü itibâriyle, Nizâmî’den faydalanmıştır. Ancak, Nizâmî, metnini kurmada, daha çok hikâyeden haberdar etme yöntemini kullanırken, Fuzûlî, gerek hikâye kurgusu ve gerekse Nevfel’in şahsiyet özelliklerini tavsif etmede, daha çok “hikâyeci”dir. Nizâmî’nin tavsif ettiği Nevfel, sadece yardımcı bir rol üstlenen kişidir ama Fuzûlî’nin tavsif ettiği Nevfel, daha etkili ve irade sahibi biridir.

Anahtar kelimeler :
Özet İngilizce :

The story of Leyla and Mecnun which is commonly used as narrative in Eastern Literature, was also scripted by many poet in mathenawi poetry style. Especially, Nizami in Classical Persian Literature and Fuzûli in Classical Turkish Literature are mentioned most often by inflecting this popular love story according to their culture and their own tones in their geography. Some similarities and differences are shown up by poets’ constructing the story in their ways. It is very important to determine the similarities and differences by vertical compherison technique for daily Classical Literature studies. The scenes of character named as Nevfel in both methnawies of Nizami and Fuzûli are shaped under the five headings. Subject comparison was performed in the perspective of those five headings’ construct. Some differences were determined in both poets’ productions which include Nevfel by doing vertical compherison technique. According to those determinations, two poets’ Fuzuli and Nizami’s perspective of making story, constructing and adapting the hero to both real and imaginary world were demonstrated. Fuzûli utilized from Nizami according to story line. However, while Nizami was using infroming from story technique, Fuzûli is more fabulator by both in story construct and portreying the characteristic of Nefvel. Nevfel which described by Nizami is only a supporting role, however Nevfel which decsribed by Fuzûli is more effective and strong-willed person.

Anahtar kelimeler :
Paylaş :
Benzer Makaleler
Yorum Yap
  • Adınız :
  • Güvenlik Kodu :
  • Yorum :