Türkiye ve Bazı Avrupa Birliği Ülkelerinde Okul Öncesi Öğretmenliği Programlarında Fen Eğitiminin İncelenmesi

Okul öncesi öğretmenliği programlarında yer alan fen eğitimine ilişkin derslerin sayı, içerik, çeşitlilik ve kredileri açısından incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada, var olan durumu belirlemeye yönelik betimsel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Türkiye ve Avrupa Birliğine (AB) üye ülkelerin değişkenlere ait bilgilerine Avrupa Birliği Ajansı, Avrupa Eğitim Bilgi Ağı-Avrupa’da Eğitim Sistemi ve Ulusal Politikalar kaynaklarından ulaşılmıştır. Bulgular, araştırmaya dahil edilen ülkelere ait Ulusal Eğitim Sistemlerine Genel Bakış raporlarında referans alınan yükseköğretim kurumlarının okul öncesi öğretmenliği lisans programlarındaki derslerin incelenmesi sonucunda elde edilmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlara göre, Türkiye ve AB üye ülkelerinin okul öncesi öğretmenliği programlarında yer alan fen eğitimi ile ilgili derslerde kredi ve dönem açısından çeşitlilik görülmekle beraber çok önemli farklılaşmalar bulunmamaktadır. Ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarında Bologna uyum süreci ile birlikte akreditasyon sisteminin hayata geçirilmesi, mevcut lisans programlarının AB üye ülkelerindeki eş değer programlarla farklılıklarının belirlenmesini zorunlu hale getirmiştir. Araştırma bulgularının okul öncesi öğretmenliği programında yer alan derslerin Avrupa Kredi Transfer Sistemi (AKTS) ile uyumuna yönelik yapılacak düzenlemelere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Investigation of Science Education in Pre-school Teacher Training Programs in Turkey and Some of the European Union Countries

The aim of the present study is to investigate the science courses given within the framework of pre-school teacher training programs in terms of their number, content, variety and credit; hence, a descriptive study to determine the existing state was carried out. The findings were obtained by analyzing the courses included in pre-school teacher training programs of the universities reported by each country in their National Education System Descriptions reports. Information concerning the variables of Turkey and European Union Countries was collected from Agencies of the European Union, Eurydice-Network on Education Systems and Policies in Europe. Though there are some differences among the countries in relation to the number, content and time of the science courses given in pre-school teacher training programs, they are not very distinct. With the efforts made to implement accreditation system in the higher education institutions in Turkey within the framework of Bologna adaptation process, it has become compulsory to determine the differences between the programs in Turkey and their counterparts in European Universities. The findings of the present study are believed to make some contributions to the efforts made for the harmonization of Turkish pre-school teacher training programs with European Credit Transfer System.

Kaynakça

Aktaş Arnas, Y. (2002a). Okul öncesi dönemde fen eğitimi. Yaşadıkça Eğitim,76, 4-6.

Aktaş Arnas, Y. (2002b). Okul öncesi dönemde fen eğitiminin amaçları. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Dergisi, 6 (7), 1-6.

Aktaş Arnas, Y. (2003). Fen Eğitimi, küçük bir bilim adamı yetiştirmenin ilk adımları, Çocuk ve Aile, 42-47.

Alabay, E. (2006). İlköğretim okul öncesi öğretmen adaylarının fen ile ilgili özyeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi. Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (2), 1, 30-40.

Alabay, E. (2011). Okul öncesi eğitimde fen programları. In Akman, B., Uyanık-Balat, G., & Güler-T. (Eds) Okul öncesi dönemde fen eğitimi, 2. Ed., (pp.63-86) Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Aral, N., Kandır, A., & Can Yaşar, M. (2000). Okul öncesi eğitim ve anasınıfı programları. İstanbul: YA-PA Yayınları.

Ayvacı, H. Ş., Devecioğlu, Y., & Yiğit, N. (2002). Okul öncesi öğretmenlerin fen ve doğa etkinliklerindeki yeterliliklerinin belirlenmesi. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Ankara.

Bilaloğlu, R., Aslan, D., & Aktaş Arnas, Y. (2008). Okul öncesi öğretmenlerinin fen etkinliklerine ilişkin bilgi düzeylerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 178, 88-104.

EC (European Commission) (2006). Efficiency and equity in European education and training systems. Communication from the commission to the Council and to the European Parliament, 8.9.2006, COM (2006), 481 final. Retrieved December 20, 2011 from http://ec.europa.eu/education/policies/2010/doc/comm481_en.pdf(20.12.2011).

Garbett, D. (2003). Science education in early childhood teacher education: Putting forward a case to enhance student teachers’ confidence and competence. Research in Science Education, 33, 467-481.

Kallery, M. (2004). Early years teachers late concerns and perceived needs in science: An exploratory study. European Journal of Teacher Education, 27 (2), 147-165.

Kallery, M., & Psillos, D. (2001). Pre-school teachers’ content knowledge in science: Their understandings of elementary science concepts and of issues raised by children’s questions. International Journal of Early Years Education, 9 (3), 165-177.

MEB. (2008). Okul öncesi öğretmeni özel alan yeterlikleri. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü.

MEB. (2012a). Okul öncesi eğitim programı, Temel Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara: Retrieved October 10, 2012 from http://tegm.meb.gov.tr/www/okul-oncesi-egitim-programi-ve-kurul-karari/icerik/54.

MEB. (2012b). Öğretmenliğe başvuru ve atama kılavuzu- Retrieved September, 3, 2012, from http://ikgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2012_09/01122258_20122retmenlebavuruveatamakilavuzu 31.08.2012.pdf. (03/09/2012)

Oğuzkan, F., & Oral, G. (1997), Okulöncesi eğitimi. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.

Osborne, J., & Simon, S. (1996). Primary science: past and future directions. Studies in Science Education, 27, 99-147.

Özbek, S. (2009). Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimine ilişkin görüşleri ve uygulamalarının incelenmesi. Unpublished master's thesis. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.

Özbey, S. (2006). Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin fen etkinliklerine ilişkin yeterliliklerinin belirlenmesi. Unpublished master's thesis. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Simpson, R. D., & Oliver, J. S. (1990). A summary of major influences on attitude toward and achievement in science among adolescent students, Science Education, 74 (1), 1-18.

Şahin, F. (1996). Okulöncesi öğretmenlerinin fen kavramlarının öğretiminde kullandıkları metotların tespiti. II. Ulusal Eğitim Sempozyumu Bildirileri, İstanbul.

Şahin, F. (1998). Okul öncesinde fen bilgisi öğretimi. İstanbul: Beta Yayıncılık.

Ural, M. (1986). Ülkemizde okul öncesi eğitimin yeri ve önemi. 4. Ya-Pa Okul Öncesi Eğitim ve Yaygınlaştırılması Semineri, (pp.13-19). Ankara: Ya-Pa Yayınları.

Ural, O., & Ramazan, O. (2007). Türkiye’de okul öncesi eğitimin dünü ve bugünü. In. S. Özdemir, H. Bacanlı, & M. Sözer (Eds), Türkiye’de okul öncesi eğitim ve ilköğretim sistemi temel sorunlar ve çözüm önerileri, (pp.11-56). Ankara:Türk Eğitim Derneği.

Uyanık-Balat, G. (2010). Fen nedir ve çocuklar feni nasıl öğrenir?. In B. Akman, G. Uyanık-Balat., & T. Güler (Eds.) Okul öncesi dönemde fen eğitimi, (pp.1-17). Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (5.ed). Ankara: Seçkin Yayınevi.

YÖK (Yükseköğretim Kurulu) (2012a). Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler. Retrieved June, 12, 2013, from http://www.yok.gov.tr/content/view/531

YÖK (Yükseköğretim Kurulu) (2012b). Yükseköğretim Kurulu, Bologna Süreci Retrieved June, 12, 2013 from http://bologna.yok.gov.tr/