Doğu Akdeniz Bölgesi zeytin bahçelerinde Zeytin fidantırtılı, Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera: Pyralidae)’in popülasyon dalgalanması ve meyvelerdeki zarar oranı

Bu çalışma 2009–2010 yılları arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'nin Adana, Hatay, Mersin ve Osmaniye illerindeki dört zeytin bahçesinde Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera, Pyralidae)'in ergin ve larva popülasyon dalgalanmasını saptamak amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca bu bahçelerde P. unionalis'in zeytin meyvelerindeki zarar oranı da belirlenmiştir. P. unionalis'in erginleri eşeysel çekici feromon kapsüllerle [(E)-11-Hexadecenal ve (E)-11-Hexadecenyl acetate)] içeren beyaz renkli funnel tipi tuzaklarla takip edilmiştir. Larvaları ise her bahçeden 100 sürgünde sayımlar yapılarak izlenmiştir. Bu bahçelerde P. unionalis erginleri feromon tuzaklarda çok düşük sayıda yakalanırken, larva ve yumurtalar yüksek sayıda belirlenmiş ve yıl boyu devam etmiştir. Popülasyon takibi yapılan bahçelerin tümünde; P. unionalis larvalarının 5., 7. ve 11. aylarda en yüksek sayıya ulaştığı belirlenmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi'nde P. unionalis'in 4–6 tepe noktası oluşturduğu ve yıl boyunca zeytinlerde tüm dönemlerinin bir arada bulunduğu tespit edilmiştir. P. unionalis'in larva popülasyonuna sürgün gelişiminin yanı sıra iklimsel faktörlerin de (sıcaklık ve nem) etki ettiği görülmüştür. P. unionalis esas zararını zeytinin taze sürgün ve yapraklarında yapmasına karşın, özellikle ikinci döl larvalarının zeytin meyvelerinde de beslendiği ve %0.3–2.8 oranında ürün kaybına neden olduğu tespit edilmiştir. Larvaların zararı, zeytin meyvelerinin orta büyüklükteki yeşil olum döneminden, ben düşme dönemine kadar olan 1-1.5 aylık aralıkta belirlenmiştir.

Olive leaf moth, Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera: Pyralidae) population fluctuation in olive orchards and damage rate on fruits in the eastern Mediterranean region

This study was carried out to determine adult and larva population fluctations of Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera, Pyralidae) on olive orchards in Adana, Hatay, Mersin and Osmaniye provinces in the eastern Mediterranean region between the years 2009-2010. Additionally, P. unionalis damage rate on olive fruit was determined in these orchards. P. unionalis adults were monitored by using sexual pheromone capsule [(E)-11-Hexadecenal and (E)-11-hexadecen-1-yl acetate)] and white funnel traps. Larvae were monitored by investigating 100 shoots from each orchard. Although number of P. unionalis adults caught in the traps were low, larva and eggs were found in high numbers and continued throughout the year in these olive orchards. P. unionalis larvae population was determined to reach the highest peaks on 5th, 7th and 11th months in monitored orchards. This pest was reached 4-6 peaks and found with its whole stages on olive trees through the year in the eastern Mediterranean region of Turkey. It was observed that shoot development and climatic factors (temperature and humidity) affected the larva population fluctuation. P. unionalis primarily damage was as succulent shoots and leaves of olive trees, meanwhile, the second generation larvae were also determined to feed on olive fruits and caused 0.3-2.8% crop loss. The damage of larvaeon olive fruitswas detected on the 1-1.5 month duration; from green middle sized fruit period to early ripening period.

Kaynakça

Anonim 2001. Zeytin Bahçelerinde Entegre Mücadele Teknik Talimatı. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, 84 s.

Anonim 2011. Zeytin Bahçelerinde Entegre Mücadele Teknik Talimatı. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, 84 s.

Athanassious C. G., Kavallieratos, N. G. and Mazomenos B. E. 2004. Effect of Trap Type Color, Trapping Location, and Pheromone Dispenser on Captures of Male Palpita unionalis (Lepidoptera: Pyralidae). Journal of Economic Entomology, 97(2): 3213

Athanassious C. G., Kavallieratos N. G. and Mazomenos B. E. 2005. Population Dynamics of Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera: Pyralidae) in Central and Northern Greece. Bulletin OILB/ SROP 28(9): 117-120.

Avidov Z. and Rosen D. 1961. Bionomics of the Jasmine Moth (Glyphodes unionalis Hübner) in the Coastal Plain of Israel. Bull. Res. Counc. Israel, 10B: 77-89. Avidov Z. and Harpaz I. 1969. Plant Pests of Israel. Israel Univ. Press, Jerusalem, 373-376: 548 s.

Badawi A., Awadallah A. M. and Foda S. M. 1976. On the Biology of the Olive Leaf Moth Palpita unionalis Hb. (Leidoptera: Pyralidae). Zeitschrift für Angewandte Entomologie, 80 (1): 103-110.

Balachowsky A. S. 1972. Entomologie appliqué á l`agriculture. Traité, Tome II, Lépidoptéres, Deuxiém vol., Zygaenoidea Pyraloidea Noctuoidea, Masson et C. Edditeurs, Paris, pages: 1131–1133.

Canözer Ö. 1991. Standart Zeytin Çeşitleri Kataloğu. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Mesleki Yayınlar Serisi, Genel No: 334, Seri No: 16, Ankara.