Türkiye’de Eğitim Bilimleri Alanında Eylem Araştırması İçeren Doktora Tezlerinin İncelenmesi

Öz Türkiye’de eğitim bilimleri alanında eylem araştırması içeren doktora tezlerinin incelenmesini amaçlayan bu çalışma betimsel bir araştırmadır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda, YÖK Tez Veri tabanında, 1998-2016 yılları arasında eğitim bilimleri alanına yönelik yapılan toplam 118 tezde eylem araştırması yapıldığı belirlenmiştir. Ancak veri tabanında 28 tezin kullanımının ve yayınlanmasının kısıtlı olması nedeniyle araştırmada, eylem araştırması içeren, eğitim bilimleri alanında gerçekleştirilmiş ve erişime izinli 90 tez incelenmiştir. Verilerin analizi kapsamında, tümdengelimsel analiz yaklaşımı göz önünde bulundurulmuştur. Araştırmada geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında, uzman incelemesi yapılmıştır. Araştırmanın bulgu ve sonuçları, yıla, üniversitelere, ana bilim dallarına, konuya, düzeye, uygulama süresine, uygulayıcıya, modele, yönteme, veri toplama araçlarına, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına ve uygulamanın pilot çalışması durumuna göre dağılımlarına yönelik boyutlar altında düzenlenmiştir. 

Kaynakça

Aksoy, N. (2003). Eylem araştırması: Eğitimsel uygulamaları iyileştirme ve değiştirmede kullanılacak bir yöntem. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 36, 474-489.Aldemir, R. & Tatar, E. (2014). Teknoloji destekli matematik eğitimi hakkında yayınlanan makalelerin incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1),298-319. DOI: 10.14686/BUEFAD.201416219Altrichter, H., Feldman, A., Posch, P. & Somekh, B. (2008). Teachers investigate their work: An introduction to action research across the professions. (2nd ed.). Oxon: Routledge.Ayvacı, H. Ş. & Akdemir, E. (2017). Bilimin doğası alanında 2013 yılından itibaren yayımlanmış tezlerin farklı değişkenler açısından incelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 1178-1218. DOI: 10.23891/efdyyu.2017.43Baumfield, V., Hall, E. & Wall, K. (2008). Action research in the classroom (1st ed.). London: Sage Publications. Coghlan, D. & Brannick, T. (2014). Doing action research in your own organization (4th ed.). London: Sage Publications.Craig, D. V. (2009). Action research essentials (1st ed.). San Francisco: Jossey-Bass A Wiley Imprint. Dickens, L. & Watkins, K. (1999). Action research: rethinking Lewin. Management Learning, 30 (2), 127-140.Dinçer, S. & Doğanay, A. (2016). Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi’nde yayımlanan çalışmaların alan ve yöntemlerine göre incelenmesi: 2011-2015. 25. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 21-24 Nisan 2016, Antalya.Ergun, M. & Çilingir, F. (2013). İlköğretim bölümünde yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. VI. Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss.85-89). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Ergun, M. & Çelik, E. (2011). Türkiye’de fen eğitiminde yeni eğilimler: 2008 yılı örneği. E-Journal of New World Sciences Academy, 6(1), 508-514.Greenwood, D. J. & Levin, M. (2007). Introduction to action research: social research for social change (2nd ed.). California: Sage Publications.Gürgür, H. (2017). Eylem araştırması. A. Saban & A. Ersoy (Eds.). Eğitimde nitel araştırma desenleri (2. bs.) içinde (ss. 31-80). Ankara: Anı Yayıncılık.Güven, E. (2014). Fen eğitimi alanındaki Türkçe yayımlanmış nitel makalelerin incelenmesi. Journal of European Education, 4(1), 1-10.Hazır Bıkmaz, F., Aksoy, E., Tatar, Ö. & Atak Altınyüzük, C. (2013). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerine ait içerik çözümlemesi. Eğitim ve Bilim, 38(163), 288-303.Herr, K. & Anderson, G. L. (2015). The action research dissertation: a guide for students and faculty (2nd ed.). USA: Sage Publications.Jick, T. D. (1979). Mixing qualitative and quantitative methods: triangulation in action. Administrative Science Quarterly, 24 (4), 602-611.Karadağ, E. (2010). Eğitim bilimleri doktora tezlerinde kullanılan araştırma modelleri: nitelik düzeyleri ve analitik hata tipleri. Educational Administration: Theory and Practice, 16(1), 49-71.Kuzu, A. (2009). Öğretmen yetiştirme ve mesleki gelişimde eylem araştırması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 425-433.Lin, T. C., Lin, T. J., & Tsai, C. C. (2014). Research trends in science education from 2008 to 2012: A systematic content analysis of publications in selected journals. International Journal of Science Education, 36(8), 1346-1372.Long, T. & Johnson, M. (2000). Rigour, reliability and validity in qualitative research. Clinical Effectiveness in Nursing, 4, 30-37.Marshall, M. N. (1996). Sampling for qualitative research. Family Practice Oxford University Press, 13 (6), 522 – 525. McKernan, J. (1996). Curriculum action research: A handbook of methods and resources for the reflective practitioner (2nd ed.). Oxon: Routledge.McNiff, J. (2013). Action research: Principles and practice (3rd ed.). Oxon: Routledge. McNiff, J. & Whitehead, J. (2010). You and your action research project (3rd ed.). Oxon: Routledge.Merriam, S. B. (1995). What can you tell from an n of 1?: issues of validity and reliability in qualitative research. PAACE Journal of Lifelong Learning, 4, 51-60.Ozan, C. & Köse, E. (2014). Eğitim programları ve öğretim alanındaki araştırma eğilimleri. Sakarya University Journal of Education, 4(1), 116-136.Öztürk, E. & Müdar, E. (2013). Türkiye’de ilköğretim 1-5. sınıflar arasında Türkçe öğretimi ile ilgili yapılan yüksek lisans ve doktora tezlerin eğilimleri ve değerlendirilmesi. VI. Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss.189-196). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks: Sage Publications.Reason, P. (2006). Choice and quality in action research practice. Journal of Management Inquiry, 15(2) , 187-203.Seçer, İ., Ay, İ., Ozan, C. & Yılmaz, B. Y. (2014). Rehberlik ve psikolojik danışma alanındaki araştırma eğilimleri: Bir içerik analizi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(41), 49-60.Selçuk, Z., Palancı, M., Kandemir, M. & Dündar, H. (2014). Eğitim ve Bilim dergisinde yayınlanan araştırmaların eğilimi: İçerik analizi. Eğitim ve Bilim, 39(173), 430-453.Sönmez, V. & Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (1. bs.). Ankara: Anı Yayıncılık.Stringer, E. T. (2014). Action research (4th ed.). California: Sage Publications.Şimşek, A., Özdamar, N., Becit, G., Kılıçer, K., Akbulut, Y. & Yıldırım, Y. (2008). Türkiye’deki eğitim teknolojisi araştırmalarında güncel eğilimler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 439-458.Şimşek, A., Özdamar, N., Uysal, Ö., Kobak, K., Berk, C., Kılıçer, T. & Çiğdem, H. (2009). İki binli yıllarda Türkiye’deki eğitim teknolojisi araştırmalarında gözlenen eğilimler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(2), 941-966.Tatar, E., Kağızmanlı, T. B. & Akkaya, A. (2013). Türkiye’deki teknoloji destekli matematik eğitimi araştırmalarının içerik analizi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 33-50.Yeşilpınar Uyar, M. (2017). Eğitim programları ve öğretim alanına yönelik bir dergideki araştırmalara ilişkin içerik analizi: 2002-2015. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(3), 1009-1024.Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (7. bs). Ankara: Seçkin Yayıncılık.Zuber-Skerritt, O. (1992). Action research in higher education – examples and reflections (1st ed.). London: Kogan Page Limited.