YÜKSEKÖĞRETİMİN FİNANSMANI: OECD ÜLKELERİ VE TÜRKİYE UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz Dünyadave Türkiye’de yükseköğretimin yaygınlaşması sebebiyle üniversiteler kaliteartırma eğilimleri içerisine girmiştir. Günümüzde artan rekabet koşullarıyükseköğretim kurumlarını sürekli yenilik yapmaya zorlamaktadır. Bu yeniliklersonucunda üniversitelerin finansal kaynak ihtiyaçlarında önemli bir artışmeydana gelmiştir. Dünyada birçok ülkede yükseköğretimin finansmanının büyükbir kısmı kamu gelirleri ile karşılanmaktadır. Ancak kamudan üniversitelereaktarılan kaynaklar üniversitelerin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersizkalmaktadır. Artan finansman ihtiyaçlarını karşılamak için sürdürülebilir birfinansman yapısı oluşturmak yükseköğretim sistemleri için en önemli sorunlardanbirisidir. Bu sebeple OECD ülkelerinde yükseköğretim sistemlerinin finansmanyapılarının incelenmesi ve bu doğrultuda Türkiye için yeni alternatiflerinortaya konulması önem arz etmektedir. Bu yüzden bu çalışmada OECD ülkelerindemevcut yükseköğretim finansman şekilleri ve eğilimleri ele alınmış veTürkiye’de yükseköğretimin finansmanına ilişkin çeşitli öneriler ortayakonulması amaçlanmıştır.

Kaynakça

Akalın, Güneri (1997), “Üniversite Harçları: Türkiye’de Yükseköğretim Hizmetinin Fiyatlandırılması”, Amme İdaresi Dergisi, 30(3), 88-89.Akça, Haşim (2011), “Devleti Ekonomiye Çeken Nedenler”, Kamu Maliyesi,Ed. E. Karayılmazlar, İstanbul,Lisans Yayıncılık. Akça, Haşim (2014), “Yükseköğretimin Finansmanı ve Türkiye İçin Yükseköğretim Finansman Model Önerisi”, Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19/1.Aslan, M. Hanifi (2002), “Eğitim Finansmanın Ekonomi Politiği”, Liberal Düşünce, (27).BanyaKingsley (2005), “GlobalisationandHigerEducationPolicyChanges”, International Handbook on Globalisation, EducationandPolicyResearch, Ed. J. Zajda, 153-154.BarrNicholas (1993), “AlternativeFundingResorucesforHigherEdcation”, EconomicJornal, 103(418), 718-719.BUMKO (2019), http://www.bumko.gov.tr/TR,41/butce-hazirlama-sureci.html (Erişim Tarihi:10.05.2019)Chapman, Bruce (2005), “IncomeContingentLoansforHigherEducation: International Reform”, TheAustralianNationalUniversity, CentreforEconomicPolicyResearch, DiscussionPaper, No. 491, 18-25.Erdoğan, İrfan (2001), “Ulusal Kalkınma ve Eğitim İlişkisi”, Liberal Düşünce Dergisi, 6(21), 34-39.Ergen, Zuhal (2006), “Yükseköğretim Karma Malının Niteliği ve Finansmanı Üzerine”, Sosyo Ekonomi Dergisi,3-19.FriedmanMilton (1955), “The Role of GovernmentInEducation”, Philosophy of Education, Oxford,Blackwell.Friedman,Milton (1988), Kapitalizm ve Özgürlük, Çev. Doğan Erberk ve Nilgün Himmetoğlu, İstanbul, Altın Kitaplar Yayınevi, 145-146.Göze,Ayferi (2005), Liberal Marxiste Faşist Nasyonal Sosyalist ve Sosyal Devlet, 4. b.,İstanbul, Beta Yayınevi.Guillemette,Yvan (2006), “The Case forIncome-ContingentRepayment of StudentLoans”, TheEducationPapers, Commentary, No. 233. Gutek,Gerard L. (2006), PhilosophicalandIdeomogicalPerspectives on Education, (Eğitime Felsefi ve İdeolojik Yaklaşımlar), Çev. Nesrin Kale, 3. b., Ankara, Ütopya Yayınevi.Günlü, Ramazan (2003), “Özerklik, Toplumsal Dönüşüm ve Eğitim”, Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 1(1).Hyslop-Margison, J. EmerjandSears, Alan M. (2006), Neoliberalizm, Globalizationand Human Capital Learning ReclaimingEducationforDemocraticCitizenship, SpringerPublication, 13-16.Johnstone D. Bruce, Marcuccı, Pamela N. (2007), WorldwideTrend in HigherEducation Finance: CostSharing, StudentLoansandtheSupportof AcademicResearch, Paris,UNESCO, 5-6.Kantorova,Vladimira (2006), “EducationandEntryintoMotherhood in theCzechRepublicDuringState-SocialismandtheTransitionPeriod1970-1997”, EducationandPostponement of Maternity, Eds. Siv, Gustafsson, Adriaan, Kalwij, 238-241.Kurt, Türker, Gümüş,Sedat (2015),“Dünya’da Yükseköğretimin Finansmanına İlişkin Eğilimler ve Türkiye için Öneriler”, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 5(1),15.OECD (2018), “Education at a Glance 2018”, OECD Publishing, http://dx.doi.org/10.1787/eag-2018-en(Erişim Tarihi: 10.09.2019)OECD, Database.Rospigliosı,Pericles, Greener,Asher, Sue, BournerTom, Sheehan,Maura (2014), “Human CapitalorSignalling, UnpackingtheGraduate Premium”, International Journal of SocialEconomics,41(5).Saruç, N. Tolga (2011), “Yükseköğretimin Finansmanı ve Finansman Yöntemlerinin Algılanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaş Görüşleri”,Maliye Dergisi, 161.Şenses, Fikret (2007), “Uluslararası Gelişmeler Işığında Türkiye Yükseköğretim Sistemi: Temel Eğilimler, Sorunlar, Çelişkiler ve Öneriler”, ERC WorkingPapers in Economics.Söyler, İlhami (2009), “Yükseköğretimin Finansmanı: Yeni Beklentiler ve Hedefler Işığında Normatif Bir Yaklaşım”, Sayıştay Dergisi, (72), 17-18.Tural, Necla K. (2002), Eğitim Finansmanı, 1. b.,Ankara, Anı Yayıncılık.YÖK(20079, Türkiye’nin Yükseköğretim Stratejisi, Ankara, YÖK Yayın No: 2007/1.