Makaleler     Dergiler     Kitaplar    

Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

Yıl 2005 , Cilt 7 , Sayı 1

Makale özeti ve diğer detaylar.

Makale özeti
Başlık :

1890 yılına kadar osmanlı arşiv belgelerine göre ermeni sorununun ortaya çıkışında ingiltere’nin rolü

Yazar kurumları :
Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü1
Görüntülenme :
285
DOI :
Özet Türkçe :

Osmanlı Devleti’nin güç kaybetmeye baslamasıyla birlikte toprak kaybetmesi, büyük devletler olarak nitelendirilen İngiltere, Fransa ve Rusya’nın bası çektigi pek çok devletin İmparatorlugun topraklarından pay kapma, bunun mümkün olmadıgı durumlarda da zamanın güç dengeleri çerçevesinde rakip devletlerin bu topraklardan pay kapmasına engel olma siyaseti izlemelerine neden olmustur. Büyük devletlerin en basta geleni ise o dönemde İngiltere’dir. İngiltere, Rusya’nın 1774 Küçük Kaynarca Antlasması’nda elde etmis oldugu, Ortodoks Hıristiyan tebaanın koruyucusu unvânına da dayalı olarak Yunan bagımsızlık harekâtını destekleyerek Dogu Akdeniz’de İngiltere’nin tarihi Hindistan yolunu tehdit eder bir pozisyonu yakalamasından son derece rahatsız olmustur. Ayrıca, Rusların kendi topraklarında 1829-1830’larda kurdukları küçük Ermenistan bölgesini, Osmanlı Devleti aleyhine güneye dogru genisleterek sıcak denizlere inme, Kafkaslardan Dogu Anadolu’ya ve Basra ile İskenderun Körfezlerine inerek bir Ermeni topragı yaratma plânları, İngiltere’nin bu bölgelerde yasayan Ermenilerle ilgilenmesini kendi menfaatleri açısından zarurî kılmıstır. İngiltere, bu nedenle öncelikle Protestan Ermeni Cemaati varlıgını ortaya çıkararak bunların Osmanlı Millet Sistemi içinde yer almasını saglamıstır. Osmanlı Devleti’nin Berlin Antlasması’nı imzalamak zorunda kalması ve bu Antlasmada Ermenilerin haklarıyla ilgili taahhüt altına girmesi, İngiltere’nin de taraflardan biri olması, İngiltere’nin Ermeniler konusunda daha aktif hale gelmesini temin etmistir. Bölgede bulunan konsolosları vasıtasıyla Ermeniler konusunda, Osmanlı Devleti’ne sürekli müdahale etmis, Batı’da Ermeni sorununun ortaya çıkmasında, kamuoyu olusturulmasında, maddî ve manevî destegini esirgememis, isyancı Ermenilere her türlü destegi vermistir.

Özet İngilizce :

The group of countries leaded by France, England and Russia were trying to get their share when possible or otherwise avoid other countries to get what they want after the Ottoman Empire start loose both power and land. After Russians gained the orthodox christians guardian position through Küçük Kaynarca Agreement in 1774 and their support to Greek Independence movement threatened the British interest in the Eastern Mediternian which was their historical Indian route. Especially Russian move to establish a small Armenian region in 1829-1830’s and to expand this region toward South with main interest to reach hot seas and Caucasia to Eastern Anotolia and to Persian Gulf disturbed England. As a first move, England created a protestantArmenian group and placed them into the Ottoman National System. After the Ottoman Empire had signed Berlin Agreement which included promises about the Armenians caused England to actively involve constantly in related with Armenian issues through their consulates in the region. Besides their involvement in this issue, they also supported them in rising the Armenian problem in west both with money and publicizing the problem in press. They also supported the fighting Armenian Commitas.

Tam metin (Türkçe) :
Paylaş :
Benzer Makaleler
Yorum Yap
  • Adınız :
  • Güvenlik Kodu :
  • Yorum :