PSİKOLOJİK DOĞUM SIRASININ PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞIN YORDANMASINDAKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin psikolojik doğum sıraları ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlıklarının cinsiyet ve bölüm değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığına da bakılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim görmekte olan 301 (%66,9) kız ve 149 (%33,1) erkek, toplam 450 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Psikolojik Doğum Sırası Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde üniversite öğrencilerinde büyük ve küçük çocuk psikolojik doğum sırasının psikolojik sağlamlık düzeyi ile negatif yönde; ortanca ve tek çocuk psikolojik doğum sırasının ise pozitif yönde ilişkili olduğu ve psikolojik doğum sırasının psikolojik sağlamlığın anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda kız öğrencilerin psikolojik sağlamlıklarının erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu da belirlenmiştir. Çalışma risk altında olup olmadıkları belli olmayan üniversite öğrencileri üzerinde yapılmıştır, üniversiteye devam eden ve risk altında oldukları belirlenen öğrencilerle farklı değişkenleri de içerecek şekilde yeni araştırmalara gereksinim duyulduğu düşünülmektedir

Investigating the Role of Psychological Birth Order in Predicting Resilience

In this study, investigating the relationship between psychological birth order and resilience in university students was aimed. Also, it was examined whether or not the university students’ resilience di1ffers in terms of gender and department variables. The sample of the study included 301 female (66. 9 %) 149 male (33.1 %), totally 450 undergraduate students attending the different departments of Fatih Faculty of Education in Karadeniz Technical University. As the data collection tools, Resiliency Scale, Psychological Birth Order Inventory and Personal Data Form were used in the study. When the findings of the study were examined, it was seen that resilience of university students was negatively correlated with the oldest and the youngest child psychological birth order and positively correlated with middle and the only child psychological birth order. Also, it was found that psychological birth order was a significant predictor of resilience. The findings of the study showed that female students were superior to male students in terms of resilience scores. This study was carried out with university students; it was unknown whether or not they were under risk. It is thought that the carrying out new studies including under risk university student samples also examining different variables is necessary

Kaynakça

Adler, A. (1994). Güç çocuğun eğitimi (Çev. N. Önal). İstanbul: Varlı Yayınları.

Atkinson, R. T., Atkinson, R. C., ve Hilgard, E. R. (1995). Psikolojiye giriş- I (Çev. K. Atakay, M. Atakay ve A. Yavuz). İstanbul: Sosyal Yayınları.

Beardslee, M. D. ve Podorefsky, M. A. (1988). Resilience adolescents whose parents have serious affective and other psychiatric disorder: Importance of self- understanding and relationships. American Journal of Psychiatry,145, 63-69.

Beauvais, F. ve Oetting, E. R. (1999). Druguse, resilience and myth of the golden child. Resilience and Development: Positive Life Adaptations, 1, 101-107.

Benard, B. (1991). Fostering resiliency in kids:Protective factors in the family, school and community. Porland: Nortwest Regional Educational Laboratory.

Benard, B. (2004). Resiliency: What we have learned. San Francisco: West Ed Publishers.

Brooks, R. B. (2001). Fostering motivation, hope and resilience in children with learning disorders. Annals of Dyslexia, 51 (1), 9-20.

Carbonell, D. M., Reinherz, H. Z. ve Giaconia, R. M. (1998). Risk and resience in late adolescence. Child and Adolescent Social Work Journal, 15(4), 251-272.

Carver, C. S. (1998). Resilience and thriving issues, models, and linkages. (Thriving: Broadening the paradigm beyond ilness to health). Journal of Social Issues, 54, 245-247.

Floyd, C. (1996). Achieving despite the odds: A study of resilience among a group of African American high school seniors. Journal of Negro Education, 65(2), 181-189.

Garmezy, N. (1993). Children in povert: Resilience despite risk. Journal of Pediatry,217-136.

Geçtan, E. (1998). Psikanaliz ve sonrası. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Gfroerer, K. P., Gfroerer, C. A., Curlette, W. L., White, J. ve Kern, R. M. (2003). Psychological birth order and the BASIS-A inventory. Journal of Individual Psychology, 59, 31-41.

Gordon, E. W. ve Song, L. D. (1994). Variations in the experience of resilience. M. C.Wang ve E. W. Gordon (Ed.), Educational resilience in inner-city America: Challenges and prospects içinde. New Jersey: Lawrance Erlbaum Associates Publishers.

Gürgan, U. (2006). Grupla psikolojik danışmanın üniversite öğrencilerinin yılmazlık düzeylerine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Harvey, J. ve Delfabbro, P. H. (2004). Psychological resilience in disadvantaged youth: A critical over view. Australian Psychologist, 39(1), 3-13.

Howarth, E. (1982). Birth order and personality: Some empirical findings and a biobehavioral theory. Personality and Individual Differences, 3(2), 205-210.

Kalkan, M. (2005). White-Campbell psikolojik doğum sırası envanterinin geçerlik ve güvenirliği. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji, 13(3), 169-174.

Krovetz, M. L. (1999). Fostering resiliency Expecting all students to use their minds and hearts well. California: Corwin Press.

Marjoribanks, K. (2003). Birth order, family environments, academic and affective out comes. Psychological Reports, 92(3), 1284-1286.

Masten, A. S. (1994). Resilience in individual development: Successful adaptation despite risk and adversity. Educational Resilience in Inner-City America: Challenges and Prospects, 3-25.

Masten, A. S. ve Coatsworth, J. D. (1998). The development of competence in favorable and unfavorable environments: Lessons from research on successful children. American Psychologist, 53(2), 205-220.

Norman, E. (2000). Introduction: The strengths perspective and resiliency partnership. enhancement-a enhancement. New York: Columbia University Press. E. Norman (Ed.), Resiliency

Odacı, H. ve Kalkan M. (2007). Psikolojik doğum sırası ve çok boyutlu mükemmeliyetçilik arasındaki ilişki. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi Bildiri Özetleri Kitapçığı, 17-19 Ekim, İzmir.

Ong,, A. D., Bergeman, C. S., Bisconti, T. L. ve Wallace, K. A. (2006). Psychological resilience, positive emotions, and successfull adaptation to stres in later life. Journal of Personality and Social Psychology, 91(4), 730-749.

Özcan, B. (2005). Anne - babaları boşanmış ve anne – babaları birlikte olan lise Öğrencilerinin yılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörler açısından karşılaştırılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Parinyaphol, P. ve Chongruksa, D. (2008). Resilience of higher educational students, among the http://eric.ed.gov/ERICWebPortal/search/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERI CExtSearch_SearchValue_0=ED502103&ERICExtSearch_SearchType_0=n o&accno=ED502103 thai and muslim students.

Rew, L., Taylor Seehafer, M., Thomas, N. Y. ve Yockey, R. D. (2001). Correlates of resilience in homeless adolescents. Journal of Nursing Scholarship, 33(1), 33-40.

Roberts, C. L.ve White, P. B. (2001). I always knew mom and dad loved me best: Experiences of only children. Journal of Individual Psychology, 57, 31-41.

Rutter, M. (1987). Psychosocial resilience and protective mechanism. Journal of Orthopsychiatry, 57(3), 316-331.

Rutter, M. (2007). Resilience, competence, andcoping. Child Abuse & Neglect, 31(3), 205-209.

Smokowski, P. R., Reynolds, A. J. ve Bezruczko, N. (1999). Resilience and protective factors in adolescence: An autobiographical perspective from disadvantaged youth. Journal of Social Psychology, 37(3), 425-448.

Stewart, A. E. ve Campbell, L. F. (1998). Validity and reliability of the White- Compbell Psychological Birth Order Inventory. The Journal of Individual Psychology, 54(1), 42-60.

Stewart, A. E. (2004). Can knowledge of client birth order biasjudgement. Journal of Counseling and Development, 82(2), 167-176.

Tschann, J. M., Kaiser, P., Chesney, M. A., Alkon, A. ve Boyce, W. T. (1996). Resilience and vulnerability among preschool children: Family functioning, temperament and behavior problems. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 35(2), 184-192.

Wagnild, G. M. ve Young, H. M. (1993). Development and psychometric evaluation of there silience scale. Journal of Nursing Measurement, 1(2), 165-178.

Werner, E. E. (1984). Resilient children.Young Children, 40, 68-72.

Werner, E. E. (1989). High risk children in young adulthood: A long itudinal study from birth to 32 Years. American Journal of Orthopsychiatry,59(1),72-81.

Windle, M. (1999). Critical conceptual and measurement issues in the study of resilience. In M. D. Glantz ve J. L. Johnson (Ed.), Resilience and development: Positive life adaptations (ss. 161-178). New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers.