ÖĞRETMEN ADAYLARINDA ÖZ LİDERLİK BECERİLERİNİN YORDAYICISI OLARAK ÖĞRENİLMİŞ GÜÇLÜLÜK VE DENETİM ODAĞI

Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarında öz liderliğin yordayıcısı olarak öğrenilmiş güçlülük ve denetim odağının incelenmesidir. Bu amaçla Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği (RÖGÖ), Rotter İç-Dış Denetim Odağı Ölçeği (RİDDOÖ) ve Öz Liderlik Ölçeği (ÖLÖ) kullanılmıştır. Veriler Bahçeşehir ve Yeditepe Üniversitelerinin Eğitim Fakültelerinde lisans ve formasyon programlarında öğrenim gören 307 (208 Kadın, 99 Erkek) öğrenciden toplanmıştır. Araştırmada öz liderlik, öğrenilmiş güçlülük ve denetim odağı değişkenlerinin birbirleriyle ilişkisi Pearson momentler çarpımı tekniği ile, değişkenlerin bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ise t-test ve Tek Yönlü Anova ile sınanmıştır. Ayrıca, öz liderliğin hangi sıra ile yordandığını saptamak amacıyla çoklu aşamalı regresyon analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Bulgular öğretmenliği isteyerek seçen adayların, zorunluluklar dolayısıyla öğretmenliğe yönelen adaylara göre öz liderlik becerilerinin ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin yüksek olduğuna ve iç denetimli olduklarına işaret etmektedir. Son olarak, öğrenilmiş güçlülük ve denetim odağının öz liderlik becerilerini yordadığı tespit edilmiştir

The Role of Learned Resourcefulness and Locus of Control on the Self-Leadership Skills of Teacher Candidates

...

Kaynakça

Aktaş, H.G. (2008). Öğretmenlerde denetim odağı ve örgütsel vatandaşlık. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.

Anderson, J. S. & Prussia, G.E. (1997). The self-leadership questionnaire: preliminary assessment of construct validity. The Journal of Leadership Studies, 4(2), 119- 143.

Barry, D. (1991). Managing The Bossless Team: Lessons in Distributed Leadership. Organizational Dynamic, 20(1), 31-47.

Bilgin, L. (2007). İşte denetim odağı ve sendiyaka bağlılık arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/443/448200.pdf?s equence=3&isAllowed=y adresinden alınmıştır.

Cohen, A. & Oden, S. (1974). An examination of creativity and locus of control in children. Journal of Genetic Psychology, 124(2), 179-185.

Çetin, C. (2008). Yöneticilerin liderlik stilleri, değişim yönetimi ve ekip çalişmasi arasindaki ilişkilerin çok yönlü olarak değerlendirilmesi (Rapor No.2008-15). İTO İstanbul Ticaret Odası http://www.ito.org.tr/itoyayin/0005293.pdf adresinden 21.05.2015 tarihinde alıntılandı.

Çoşkun, Y. (2007). Lise öğrencilerinde öğrenilmiş güçlülük ve kontrol odağı algılama düzeyi ilişkisi. Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 71-85.

Dağ, İ. (1991). Rosenbaum’un Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği’nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Türk Psikiyatri Dergisi 2(4),269-274.

Dağ, İ. (1991). Rotter’in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği (RİDKOÖ)’nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Türk Psikoloji Dergisi, 7 (26), 10-16.

D’Intino, R.S., Goldsby, M.G., Houghtoni J.D., & Neck, C.P. (2007). Self-leadership: A process for entrepreneurial success. Journal of Leadership and Organizational Studies, 13(4), 105-120.

Dolbier, C.L., Soderstrom, M., & Steinhardt, M.A. (2001). The relationship between self- leadership and enhanced psychological, health, and work outcomes. The Journal of Psychology, 135(5), 469-485.

Dönmez, A. (1986). Denetim odağı: Temel araştıma alanları. Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi,18, 259-280.

D’Zurilla, T. & Goldfried, M.R. (1971). Problem solving and behavior modification. Journal of Abnormal Psychology, 78(1), 107-126.

Elloy, D. F. (2008). The relationship between self-leadership behaviors and organization variables in a selfmanaged work team environment. Management Research News, 31(11).

Godwin, J. L., Neck, C. P. & Houghton, J. D. (1999). The impact of thought self- leadership on individual goal performance: A cognitive perspective. The Journal of Management Development, 18(2), 153-169.

Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L., & Black, W. C. (2006). Multivariate Data Analysis (6th Ed.). Upper Saddle River, NJ: Prectice-Hall, Inc.

Houghton, J. D. & Neck, C.P. (2002). The Revised Self-Leadership Questionnaire: Testing a hierarchical factor structure for self-leadership. Journal of Managerial Psychology, 17(8), 672-692.

Jarson, C.M. & King, J.E. (2005). Leaving leadership: Solving leadership problems through empowerment. Management Decision, 43, 1049-1053.

Karasar,N.(1984). Bilimsel Araştırma Metodu. Ankara: Hacetepe Taş Kitapçılık.

Kazan, A.L. (1999), Exploring concept of self-leadership: factor impacting self- leadership of Ohio Americorps Members. Unpublished Doctoral Dissertation, The Ohio State University, Ohio.

Kennett, D. J. (1994). Academic self-management counseling: Preliminary evidence for the importance of learned resourcefulness on program success. Studies in Higher Education, 19(3), 295-307

Kurman, J. (2001). Self-regulation strategies in achievement setting: culture and gender differences. Journal of Cross-Cultural Psychology, 32(4), 491-503.

Lovelace, K. J., Manz, C. C., & Jose C. A. (2007). Work stress and leadership development: the role of self-leadership, shared leadership, physical fitness and flow in managing demands and ıncreasing job control. Human Resource Management Review, 17, 374-387.

Manz, C. C. (1986). Self-Leadership: Toward An Expanded Theory of Self- Influence Processes in Organizations. Academy of Management Review, 11(3), 585-600.

Manz, C. C. (1992). Mastering Self-Leadership: Empowering Yourself for Personal Excellence. New Jersey: Prentice Hall.

Manz, C. C. & Sims, H. P. (1980). Self-Management as a Substitute, A social Learning Theory Perspective. Journal of Managerial Psychology, 5(3), 361-367.

Neck, C.P. & Houghton, J.D. (2006). Two decades of self-leadership theory and research: Past development, present trends, and future possibilities. Journal of Managerial Psychology, 21(4), 270-295.

Neck, C.P., & Manz, C.C. (1996). Thought self-leadership: the impact of mental strategies training on employee cognition, behavior, and affect. Journal of Organizational Behavior, 17, 445-467.

Ören, N. (1991). Denetim odağı ve kendini kabul arasındaki ilişkiler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 1(2), 20-28.

Pearce, C. L., Manz, C. C., & Sims, H. P. (2008). The Roles of vertical and shared leadership in the enactment of executive corruption: Implications for research and practice. The Leadership Quarterly, 19, 353-359.

Prussia, G.E., Anderson, J.S., & Manz, C.C. (1998). Self-leadership and performance outcomes: The mediating influence of self-efficacy. Journal of Organizational Behavior, 19, 523-538.

Rosenbaum, M. A. (1980). A schedule for assessing self control behaviours: Preliminary findings. Behavior Therapy, 11, 109-121.

Rosenbaum, M. (1990). Learned resourcefulness: On coping skills, self-control, and adaptive behavior. New York: Springer Publishing Company.

Rosenbaum, M. & Ben-Ari, K. (1985). Learned helplessness and learned resourcefulness: Effects of non-contingent success and failure on individuals differing in self- control skills. Journal of Personality and Social Psychology, 48, 198-215.

Rotter, J.B. (1996). Generalized expectanticies for internal vs. external control of reinforcement. Psychological Monographs, 80, 1-28.

Siva, N. A. (1991). İnfertilite’de stresle başetme, öğrenilmiş güçlülük ve depresyonun incelenmesi. Unpublished Doctoral Dissertation, Hacettepe University, Ankara.

Spirito, A., Francis, G., Overholser, J., & Frank, N. (1996). Coping, depression, and adolescent suicide attempts. Journal of Clinical Child Psychology, 25(2), 147- 155.

Tabak, A. & Erkuş, A. (2008). Denetim odağının bireylerin belirsizlikle başetme düzeylerine etkisi: Kamu sektöründe bir araştırma. Hacettepe İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 213-228.

Tabak, A. Sığrı, Ü., & Türköz, T. (2013). Öz Liderlik Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması çalışması. Bilig, 67, 213-244.

Tümkaya, S. (2000). İlkokul öğretmenlerindeki denetim odağı ve tükenmişlikle ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(Özel sayı), 1-8.

Uğurluoğlu, Ö. (2010). Kendi kendine liderlik stratejileri üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(1), 175-192.

Williams, S. (1997). Personality and Self-Leadership. Human Resource Management Review, 7(2), 139-155.

Yeşilyaprak, B. (1990). Denetim odağının belirleyicileri ve değişime ilişkin araştırmalar: Bir eleştirel değerlendirme. Türk Psikoloji Dergisi, 7 (25), 41-52.

92173 22918

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ TEKNOLOJİK PEDAGOJİK ALAN BİLGİSİ ÖZ GÜVENLERİ VE BENLİK KURGULARI ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Eralp BAHÇİVAN, Fatih AYDIN, Dündar YENER

BİLİMSEL ARAŞTIRMAYA YÖNELİK TUTUM VE EPİSTEMOLOJİK İNANÇ ARASINDAKİ İLİŞİKİNİN İNCELENMESİ

Merve ŞAHİN KÜRŞAD

AŞAMALI TEPKİ MODELİ VE KLASİK TEST KURAMI ALTINDA ELDE EDİLEN TEST VE MADDE PARAMETRELERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

İbrahim Alper KÖSE

Ergenlerin Okula Yönelik Öfke Düzeyleri ile Anne Baba Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Arzu ÖZYÜREK, İsa ÖZKAN

Türkiyede Fen Eğitiminde Kullanılan Ölçme Araçları Betimsel İçerik Analizi

Cemal TOSUN, Yavuz TAŞKESENLİGİL

AVRUPA BİRLİĞİ PROJELERİNE KATILIM GÖSTEREN OKULLARIN SAĞLIĞINA İLİŞKİN ÖĞRETMEN ALGILARI

Fatma KESİK, Esergül BALCI

OKUL PSİKOLOJİK DANIŞMANLARINDA İŞ DOYUMUNUN YORDAYICISI OLARAK PSİKOLOJİK DANIŞMA ÖZYETERLİĞİ VE DİNLEME BECERİLERİ

Halil EKŞİ, Esra ISMUK, Simel PARLAK

İLKOKUL VE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN YAZILI ANLATIM BECERİLERİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Cevat ELMA, Eda BÜTÜN

ÖĞRETMEN ADAYLARININ TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİNE YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Oğuz CETİN, Nezih ÖNAL, Abdullah Yasin GÜNDÜZ

Okul Örgütlerinde Mobinge Maruz Kalan Öğretmenlerin Başa Çıkma Davranışına İlişkin Görüşleri (Eskişehir İli Örneği)

Esra TURHAN, Sally NEUMANN, Engin DİLBAZ