Öğretmenlik Uygulaması Sürecinde Etkili Matematik Öğretimi Ölçeği'nin Türkçe'ye Uyarlama Çalışması: Sınıf Öğretmeni Adaylarının Uygulama Sürecine İlişkin Deneyimleri

Bu araştırmada Peard ve Hudson (2006) tarafından geliştirilen Öğretmenlik Uygulaması Sürecinde Etkili Matematik Öğretimi Ölçeği (Mentoring for Effective Mathematics Teaching) Türkçe’ye uyarlanmıştır. Böylelikle, sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında matematik öğretimine ilişkin edindikleri deneyimlerini incelemeyi sağlayan bir ölçme aracına sahip olmak amaçlanmıştır. Ayrıca, bu ölçek sayesinde, uygulama öğretmenlerinin matematik öğretiminde sınıf öğretmeni adaylarına rehberlik etmeleri, adayların kendi bakış açılarından yola çıkılarak açıklanmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. 244 sınıf öğretmeni adayına uygulanarak toplanan verilere Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Araştırmada, yapı geçerliğine ilişkin elde edilen bulgular ölçeğin özgün formunda yer alan bütün maddelerin Türkçe formunda da yer alabileceğini göstermektedir. Bununla beraber, ölçek maddelerinin faktörlere göre dağılımlarının ölçeğin özgün halinden farklılık gösterdiği anlaşılmaktadır. Ölçeğin uyarlanması sonucunda ortaya çıkan faktör yapısının kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin uyarlanması sürecinde yapılan güvenirlik çalışmaları incelendiğinde iç tutarlık ve test–tekrar test yöntemleriyle elde edilen korelasyon katsayılarının da kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmektedir. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı 0.969 olarak hesaplanmıştır. Öğretmen adaylarının ölçeğe vermiş olduğu yanıtlar incelendiğinde; adayların görüşlerinin cinsiyetlerine bağlı olarak farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca, adayların başarı notu ile öğretmenlik uygulaması kapsamında etkili matematik öğretimine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark olmadığı da tespit edilmiştir.

TURKISH ADAPTATION OF MENTORING FOR EFFECTIVE MATHEMATICS TEACHING INSTRUMENT: ELEMENTARY PRE-SERVICE TEACHERS’ EXPERIENCES REGARDING TEACHING PRACTICE

The main purpose of this study was to investigate the reliability and validity of the adaptation of Mentoring for Effective Mathematics Teaching Instrument (Peard & Hudson, 2006) into Turkish. This instrument was developed to examine elementary preservice teachers’ experiences for teaching mathematics during their teaching practice. Through the use of the instrument, this study also intends to explain mentors’ guidance of mentees for teaching mathematics from the perspectives of pre-service teachers. The survey method was used in this research study and the data gathered from 244 preservice teachers were used for Exploratory and Confirmatory Factor Analysis to determine the structure of factor loading. Results of the factor analysis revealed that the number of the factors in the original instrument remained in the Turkish version. However, factor loading among the sub-scales showed differences from the original instrument. Reliability analysis of the instrument included the calculation of cronbach alpha coefficient for the overall and five sub-scales and test–retest. The analysis revealed that coefficients were acceptable. Cronbach alpha coefficient for the overall instrument was 0.969. Thus, the instrument is considered valid, reliable, and appropriate to use in Turkish culture. The analysis of the pre-service teachers’ responses to the instrument indicated that there were no differences amongst pre-service teachers’ views regarding gender and achievement. 

Kaynakça

Alaz, A., & Birinci–Konur, K. (2009, Mayıs). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine yönelikdeneyimleri. I. Uluslarası Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulan bildiri, Çanakkale, Türkiye.

Argün, Z. (2008). Lise matematik öğretmenlerin yetiştirilmesinde mevcut yargılar, yeni fikirler. Türk BilimAraştırmaları Vakfı Dergisi, 1(2), 89–95.

Ball, D.L., & McDiarmid, G.W. (1990). The subject-matter preparation of teachers. In W.R. Houston (Ed.),Handbook of Research on Teacher Education (437–449). New York, NY: MacMillan.

Barnett, B. G. (1995). Developing reflection and expertise: Can mentors make the difference? Journal ofEducational Administration, 33(5), 45–59.

Blanton, M. L., Berenson, S. B., & Norwood, K. S. (2001). Exploring a pedagogy for the supervision ofprospective mathematics teachers. Journal of Mathematics Teacher Education, 4, 177–204.

Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Kahveci, Ö. ve Demirel, F. (2004). Güdülenme ve Öğrenme StratejileriÖlçeğinin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kuram ve Uygulamada EğitimBilimleri, 4(2), 210–239.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç–Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel AraştırmaYöntemleri (2. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Crasborn, F., Hennissen, P., Brouwer, N., Korthagen, F., & Bergen, T. (2008). Promoting versatility in mentorteachers’ use of supervisory skills. Teaching and Teacher Education, 24(3), 499–514.

Çimer, A., & Odabaşı–Çimer, S. (2002, Eylül). Öğretmen adaylarının okullardaki uygulama öğretmenlerininözellikleri hakkındaki görüşleri. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’ndesunulan bildiri, Ankara, Türkiye.

Dursun, Ö. Ö., & Kuzu, A. (2008). Öğretmenlik uygulaması dersinde yaşanan sorunlara yönelik öğretmenadayı ve öğretim elemanı görüşleri. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi,25, 159–178.Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Uygulaması Dersi Yönergesi, 2010.

Eroğlu, A. (2009). Faktör analizi. Ş. Kalaycı (Ed.) SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri(321–331). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.

Even, R. (1989). Preservice secondary teachers’ knowledge and understanding about mathematical functions.Yayımlanmamış doktora tezi, Michigan State University, East Lansing, MI.

Even, R. (1990). Subject matter knowledge for teaching and the case of functions. Educational Studies inMathematics, 21, 521–554.

Even, R., & Tirosh, D. (1995). Subject-matter knowledge and knowledge about students as sources of teacherpresentations of the subject matter. Educational Studies in Mathematics, 29, 1–20.

Fernandez, M.L., & Erbilgin, E. (2009). Examining the supervision of mathematics student teachers throughanalysis of conference communications. Educational Studies in Mathematics, 72, 93–110.

Field, A. (2005). Discovering Statistics Using SPSS (2. baskı). Thousand Oaks, CA: SagePublications, Inc.

Hudson, P. (2003). Mentoring first-year preservice teachers. Action in Teacher Education: The Journal of theAssociation of Teacher Educators, 15(3), 91-99.

Hudson, P., & Skamp, K. (2003). Mentoring preservice teachers of primary science. The Electronic Journal ofScience Education, 7(1). (8 Kasım 2009). http://unr.edu/homepage/jcannon/ejse/ejse.html

Hudson, P. (2004a). Specific mentoring: A theory and model for developing primary science teachingpractices. European Journal of Teacher Education, 27(2), 139-146.

Hudson, P. (2004b). Toward identifying pedagogical knowledge for mentoring in primary science teaching.Journal of Science Education and Technology, 13(2), 215-225.Hudson, P., Skamp, K., & Brooks, L. (2005). Development of an instrument: Mentoring for effective primaryscience teaching. Science Education, 89(4), 657–674.

Hudson, P. (2007, Temmuz). Benchmarking preservice teachers’ perceptions of their mentoring fordeveloping mathematics teaching practices. Mathematics Education Research Group of Australia (MERGA) Konferansı’nda sunulan bildiri, Hobart, Tasmania.

Isiksal, M., Koc, Y., Bulut, S., & Atay–Turhan, T. (2007). An analysis of the new elementary mathematicsteacher education curriculum in Turkey. The Mathematics Educator, 17(2), 41–51.

Işıkoğlu, N., İvrendi, A., & Şahin, A. (2007). Öğretmenlik uygulaması sürecine öğretmen adaylarının gözüylederinlemesine bir bakış. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 26, 131–142.

Karasar, N. (1999). Bilimsel Araştırma Yöntemi (9. baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.

Kiraz, E. (2003). Uygulama öğretmeni yeterlilik ölçeği: Ölçü aracı geliştirme örneği. Türk Eğitim BilimleriDergisi, 4(1), 387–400.

Little, J. W. (1990). The mentor phenomenon and the social organization of teaching. In C. B. Cazden (Ed.),Review of Research in Education, Vol. 16 (297–351). Washington, DC: American EducationalResearch Association.

Milli Eğitim Bakanlığı (2005). İlköğretim Matematik 1–5. Sınıflar Öğretim Programı Kitabı. Ankara: MEBYayınları.

Muir, T., & Beswick, K. (2007). Stimulating reflection on practice: Using the supportive classroom reflectionprocess. Mathematics Teacher Education and Development Journal, 8, 74–93.Norman, P., & Feiman-Nemser, S. (2005). Mind activity in teaching and mentoring. Journal of Teaching andTeacher Education, 21(6), 681-697.

Peard, R. & Hudson, P. (2006, Kasım) Mentoring Pre-Service Elementary Teachers in Mathematics Teaching.EDU-COM 2006 International Conference, Thailand, Nong Khai.Sağ, R. (2007). Okul uygulama çalışmaları birimi neden kurulmalıdır? Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi EğitimFakültesi Dergisi, 8(14),128–136.

Sahin Taskin, C. (2006). Student teachers in the classroom: their perceptions of teaching practice. EducationalStudies, 32(4), 387–398.

Slick, S. (1997). Assessing versus assisting: The supervisor’s roles in the complex dynamics of the studentteaching triad. Teaching and Teacher Education, 13(7), 713–726.

Sundli, L. (2007). Mentoring – a new mantra for education? Teaching and Teacher Education, 23(2), 201–214.

Sümer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri: Temel Kavramlar ve Örnek Uygulamalar. Türk PsikolojiYazıları, 3(6), 49–74.

Vural, M. (2005). İlköğretim Okulu Ders Programları ve Öğretim Kılavuzları (1.baskı). Erzurum: YakutiyeYayıncılık.

Wang, J., & Odell, S. J. (2002). Mentored learning to teach according to standards based reform: a criticalreview. Review of Educational Research, 72(3), 481–546.

Yılmaz, V. & Çelik, E. H. (2009). Lisrel ile Yapısal Eşitlik Modellemesi-I: Temel Kavramlar, Uygulamalar,Programlama. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Yüksek Öğretim Kurulu. (1998). Eğitim Fakülteleri Öğretmen Yetiştirme Programlarının YenidenDüzenlenmesi. Ankara: Mart.

Yüksek Öğretim Kurulu. (2007). Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Fakülteleri (1982–2007). Ankara,Temmuz.

Zahorik, J. A. (1988). The observing-conferencing role of university supervisors. Journal of TeacherEducation, 39(2), 9–16.

Zanting, A., Verloop, N., & Vermunt, J.D. (2001). Student teachers' beliefs about mentoring and learning toteach during teaching practice. British Journal of Educational Psychology, 71, 57–80.

Zeichner, K. (2005). Becoming a teacher educator: A personal perspective. Teaching and Teacher Education,21(2), 117–124.