ANKETLERDE DERECELEME TÜRÜ TEPKİ KATEGORİLERİNİN YANITLAYICILAR TARAFINDAN ALGILANMA BİÇİMLERİ

Öz Anketler, sosyal bilimleraraştırmalarında yaygın olarak kullanılan; kısa zamanda çok sayıdayanıtlayıcıya ulaşabilme imkânı tanıyan, hazırlanması ve puanlanması kolay olanölçme araçlarıdır. Ancak anket geliştirirken araştırmacıların gözden kaçırdığıbazı noktalar, araştırma sonuçlarını olumsuz etkileyebilmektedir. Anketlerinhazırlanması aşamasında üzerinde durulması gereken önemli noktalardan biritepki kategorilerinin net, herkes tarafından aynı anlama gelen, örtüşmeyenifadelerden oluşmasıdır. Tarama modelinde yürütülen bu çalışmada anketmaddelerinin tepki kategorilerinde yaygın olarak kullanılan; sıklık, zaman,miktar ve mesafe bildiren ifadelerin yanıtlayıcılar tarafından nasılalgılandığını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yanıtlayıcılaraanlamca kapalı olan; “nadiren”, “çok uzak”, “az”  gibi derecelendirme sözcükleri ileoluşturulmuş tepki kategorileri içeren bir anket, daha sonra da sayısal olarakderecelendirilmiş tepki kategorileri içeren ikinci bir anket verilmiştir.Yanıtlayıcıların ilk ankette verdiği yanıtlar ile ikinci ankette verdiğiyanıtların frekansları sayılarak çapraz tablolar ile eşleştirilmiş, kategorilerarası uyuma Kappa istatistiği ile bakılmıştır. böylece yanıtlayıcıların ilkankette verilen tepki kategorilerine sayısal olarak yükledikleri anlamlarortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın bulguları yanıtlayıcıların sayısalolarak ifade edilmeyen, “nadiren”, “çok uzak”, “az” gibi ifadeleribirbirlerinden farklı algıladıklarını göstermektedir. Yanıtlayıcılar zamanı,sıklığı, miktarları ve mesafeleri birbirlerinden farklı nitelendirdikleri içinölçme araçlarında kişiden kişiye göre değişebilecek ifadelerin yer almasısonuçların objektifliğine zarar verecektir. Bunu engellemek için olabildiğincenet, herkes için aynı anlama gelen ve mümkünse sayısallaştırılmış tepkikategorilerine yer verilmesi önerilebilir.

Kaynakça

Anderson, P., Morgan, G. (2008). Developing tests and questionnaires for national assessment of educational achievement. (2.baskı). Washington: Worldbank Publications.

Arklan, Ü., Akdağ, M.(2016). Gündelik yaşamın sosyal medyası sosyal medyanın gündelik yaşamı: İlişkisel ve etkileşimsel perspektiften uygulamalı bir çalışma. Vizyoner Dergisi. 7(16), 16-34.

Babbie, E. (2010). The Practice of Social Research. (12. baskı). Belmont: Wadsworth, Cengage Learning

Bayat, B. (2014).Uygulamalı sosyal bilim araştırmalarında ölçme, ölçekler ve “Likert” ölçek kurma tekniği. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 1-24.

Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2(3), 133-151.

Connaway, L.S., and Powell; R.R. Basic Research Methods for Librarians. Greenwood Publishing Group.

Dubois, B., and Burns, J.A. (1975). An analysis of the meaning of the question mark response category in attitude scales. Educational and Psychological Measurement. 35(4), 869-884.

Engel, R.J., Schutt, R.K. (2005). The practice of research in social work. SAGE

Erkuş, A. (2005). Bilimsel araştırma sarmalı. Ankara: Seçkin Yayınevi

Foody, W. (1994). Constructing questions for interviews and questionnaires. Cambridge University Pres.

Frary, R.B. (1996). Hints for designing effective questionnaires. Practical Assessment, Research & Evaluation, 5(3).

Gillham, B. Developing a Questionnaire. (1.baskı). Continuum International Publishing Group.

Gwet, Kilem L. (2001). Statistical Tables for Inter-Rater Agreement. Gaithersburg: StatAxis Publishing.

Holdaway, E.A. (1971) Different response categories and questionnaire response patterns. The Journal of Experimental Education. 40(2), 57-60.

Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemleri. (13.baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım

Pace, C.R. and Friedlander, J. (1982). The meaning of response categories; how often is “occasionally”, “often” and “very often”? Research in Higher Education. 17(3), 267-281.

Peterson, R.A. (2000). Constructing effective questionnaires. SAGE

Uysal, Ş. (1974). Sosyal bilimler araştırmalarında kullanılan araçların geçerlik ve güvenirlikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1). 67-87

Süzer, M. (2000). Üniversite öğrencilerinin boş zamanlarını değerlendirme alışkanlıkları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 8(1).123-133

Wilson, N. and McClean, S. (1995). Questionnaire Design: A practical Introduction. University of Ulster.

95222 23141

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

DIE ROLLE DER TEXTE IM FREMDSPRACHLICHEN DEUTSCHUNTERRICHT

Hasan YILMAZ

BİYOLOJİ ÖĞRETMEN DÖNÜTLERİNİN BİÇİMLENDİRMEYE YÖNELİK ÖLÇME DEĞERLENDİRME AÇISINDAN İNCELENMESİ

Naci BAYRAK, Salih DOĞAN

ÖĞRETMEN ADAYLARININ SOSYAL MEDYAYA İLİŞKİN TUTUMLARI İLE İNTERNET BAĞIMLILIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Mahmut SAĞIR, Sıddık DOĞRULUK

LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN TÜREV TANIMIYLA İLGİLİ YORUMLARI VE TÜREVE YÜKLEDİKLERİ ANLAMLAR

Muhammet DORUK, Murat DURAN, Abdullah KAPLAN

THE EFFECTS OF CLUSTERING NEW WORDS IN SEMANTIC, THEMATIC OR UNRELATED SETS IN TEACHING VOCABULARY TO EFL LEARNERS

Mustafa SARIOĞLU, Özgür YILDIRIM

ÖZEL EĞİTİM LİSANS DERSİNİN ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİLGİ DÜZEYLERİNE VE ENGELLİLERE YÖNELİK TUTUMLARINA ETKİSİ

Mahmut ÇİTİL, Tamer KARAKOÇ, Mehmet Salih KÜÇÜKÖZYİĞİT

AĞIR DÜZEYDE YETERSİZLİĞE SAHİP ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN ÇOCUKLARININ BOŞ ZAMANLARINI DEĞERLENDİRMEYE YÖNELİK GÖRÜŞLERİ

Müzeyyen ELDENİZ ÇETİN, Nesime Kübra TERZİOĞLU

2018 FEN BİLİMLERİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARINDAKİ DEĞİŞİMLER VE FEN TEKNOLOJİ MATEMATİK MÜHENDİSLİK (STEM) ENTEGRASYONU

Mehmet BAHAR, Dündar YENER, Mustafa YILMAZ, Hayrettin EMEN, Fatma GÜRER

OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE OKULA UYUM SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Pınar BAĞÇELİ KAHRAMAN, Tuba ŞEN, Sümeyra ALATAŞ, Büşra TÜTÜNCÜ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİŞİSEL KARARSIZLIK VE ELEŞTİREL DÜŞÜNME MOTİVASYONLARI

Meriç TUNCEL, Sevilay YILDIZ, Kaya YILDIZ, Ramazan YAVUZ