OKULÖNCESİ ÇOCUKLARINDA DOĞA ALGISI

Erken çocukluk dönemi doğa sevgisi ve doğa bilincinin kazandırılacağı kritik bir dönemdir. Erken yaşlarda doğa ile etkileşim; çocuğun sağlıklı gelişiminin yanı sıra doğaya karşı farkındalık, bağlılık ve ekolojik sorumluluğun gelişmesi açısından olumlu sonuçlara yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi çocuklarının doğayı nasıl algıladıklarını belirlemektir. Araştırmanın verileri okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 100 çocuktan toplanmıştır. Araştırmada veri toplamak için çocuklar tarafından çizilen doğa resimleri ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşme verileri ve çocukların çizdikleri resimler, nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir.  Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çocuklar için doğa, hayvanların ve bitkilerin bulunduğu, insan yaşamının dışında, uzakta bir ortamdır. Doğadaki temel ilişkiler hakkında yeterli bir algı düzeyinde bulunmayan çocuklar, daha çok nesne odaklı bir doğa anlayışına sahiptirler. Bu bağlamda sınıf ve okul dışı doğa etkinliklerinin okul öncesi öğretim programının içeriğine dâhil edilmesi ve doğanın çocuk için bu deneyimler yoluyla bir öğrenme ve yaşam alanı haline dönüştürülmesi önerilmektedir.

PRE-SCHOOL CHILDREN’S PERCEPTIONS OF NATURE

Early childhood is a critical time for the inculcation of the love and consciousness of nature. Interaction with nature at an early age leads to positive results in terms of healthy development of the child as well as of the awareness, commitment and ecological responsibility towards nature. The purpose of the current study is to determine how pre-school children perceive nature. The data of the current study were collected from 100 children attending pre-school education institutions. In order to collect the data in the current study, drawings of nature produced by the children and a semi-structured interview form were used. The interview data and paintings drawn by the children were analyzed by means of content analysis. The findings of the study revealed that for the children, nature is a place where there are plants and animals, which is distant from human life. The children who were found to have not enough level of perception of the relationships in nature mostly have the object-oriented perception of nature. In this regard, it is suggested that out of class and school activities should be incorporated into pre-school curriculums and that nature should be turned into an area of learning and living through these experiences.

Kaynakça

Aaron, R. F., & Witt, P. A. (2011). Urban Students' Definitions and perceptions of nature. Children Youth and Environments, 21(2), 145-167.

Akyüz, Y. (1979). Eğitimde çocuk-doğa ve çevre korunması ilişkileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 12 (1) 85-96.

Artut, K. (2004). Okul öncesi resim eğitiminde çocukların çizgisel gelişim düzeylerine ilişkin bir inceleme. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (1), 223-234.

Ballantyne, R., & Packer, J. (2002). Nature-based excursions: School students’ perspections of learning in natural environments. International Research in Geographical and Environmental Education, 11(3), 218-236, DOI: 10.1080/10382040208667488

Burgess, D. J., & Mayer-Smith, J. (2011). Listening to children: Perceptions of nature. Journal Of Natural History Education And Experience, 5, 27-43.

Chawla, L. (2006). Learning to love the natural world enough to protect it. Barn, 2, 57-78.

Civelek, P., & Akamca, G. Ö. (2017). Açık alan etkinliklerinin okul öncesi dönemdeki çocukların bilimsel süreç becerilerine ait kazanımlarının gelişimine etkisi. Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature And History Of Turkish Or Turkic, 12(18), 173-194.

Çukur, D., & Özgüner, H. (2009). Kentsel alanda çocuklara doğa bilinci kazandırmada oyun mekânı tasarımının rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2, 177-187.

Dervişoğlu, S., & Kılıç, D. S. (2013). Gençlerin doğaya ilişkin değer yönelimleri ve doğa tercihleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 92-99.

Erentay, N., & Erdoğan, M. (2009). 22 Adımda doğa eğitimi. Ankara: ODTÜ Yayıncılık.

Fargas Malet, M., Mcsherry, D., Larkin, E., & Robinson, C. (2010). Research with children: methodological issues and innovative techniques. Journal of Early Childhood Research, 8(2), 175-192. DOI:10.1177/1476718X09345412

Gönen, M., Karakuş, H., Uysal, H., Kehci, A., Ulutaş, Z., & Kahve, Ö. (2013). Resimli çocuk kitaplarının içerik ve resimleme özelliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(4), 724-735. Doi: 10.16986/HUJE.2015014224

Güler, T. (2009). Ekoloji temelli bir çevre eğitiminin öğretmenlerin çevre eğitimine karşı görüşlerine etkileri. Eğitim ve Bilim, 34(151), 30-43.

Kahyaoğlu, M. (2015). İlköğretim öğrencilerinin doğa kavramına ilişkin algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10 (11), 831-846.

Kahyaoğlu, M., & Kırıktaş, H . (2017). Ortaöğretim ve üniversite öğrencilerinin “doğa” kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Marmara Coğrafya Dergisi, 0 (33), 58-76. DOI: 10.14781/mcd.98568

Keliher, V. (1997) Children's perceptions of nature. International research in geographical and environmental education, 6(3), 240-243, DOI:10.1080/10382046.1997.9965051.

Kesicioğlu, O. S., & Alisinanoğlu, F. (2009). 60-72 aylık çocukların çevreye karşı tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10 (3), 37-48.

Kıldan, O., & Pektaş, M. (2009). Erken çocukluk döneminde fen ve doğa ile ilgili konuların öğretilmesinde okulöncesi öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 10(1), 113-127.

Köşker, N. (2013). İlkokul öğrencileri ve sınıf öğretmeni adaylarının doğaya ilişkin algıları ve sorumluluklarına yönelik düşünceleri. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(3), 341-355.

Köşker, N., & Çalışandemir, F. (2015). Child and nature. R. Efe, C. Bizzarri, İ. Cürebal & G. N. Nyusupova (Eds.), In Environment and ecology at the beginning of 21st century (pp.326-336), Sofia: St. Klıment Ohridski University Press.

Kutru, Z., & Soran, H. (2012). Üniversite öğrencilerinin doğa algıları. X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, 2-30 Haziran, Niğde. http://kongre.nigde.edu.tr/ xufbmek/dosyalar/tam_metin/pdf/2439-30_05_2012-20_10_28.pdf (Erişim tarihi:25.05.2018).

Leonard, M. (2006). Children's drawings as a methodological tool: Reflections on the eleven plus system in Northern Ireland. Irish Journal of Sociology, 15(2), 52-66.

Loughland T., Reid A., & Petocz P. (2002) Young people's conceptions of environment: A phenomenographic analysis. Environmental Education Research, 8 (2), 187-197, DOI: 10.1080/13504620220128248

Louv, R. (2010). Doğadaki son çocuk: Çocuklarımızdaki Doğa yoksunluğu ve doğanın sağaltıcı gücü (Çev. C. Temürcü). Ankara: TÜBITAK Yayınları.

MEB (2013). Okul öncesi eğitim programı. Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.

Migliarese, N.L. (2008). Researching the child-nature connection. California State Parks. https://www.parks.ca.gov/pages/24914/files/ (Erişim Tarihi:11.06.2018).

Özdemir, O. (2010). Doğa deneyimine dayalı çevre eğitiminin ilköğretim öğrencilerinin çevrelerine yönelik algı ve davranışlarına etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 125-138.

Özgen, N. (2018). Doğa ve toplum. N. Özgen (Ed.) Sosyal coğrafya içinde (ss: 1-54). Ankara: Pegem Akademi.

Phenice, L. A., & Griffore, R. J. (2003). Young children and the natural world. Contemporary Issues in Early Childhood, 4(2), 167-171.

Shepardson, D. P., Wee, B., Priddy, M., & Harbor, J. (2007). Students' mental models of the environment. Journal of Research in Science Teaching, 44(2), 327-348. DOI 10.1002/Tea.20161

Strommen, E. (1995). Lions and tigers and bears, Oh my! Children’s conceptions of forests and their inhabitants. Journal of Research in Science Teaching, 32(7), 683-698.

Şahin, S. , Işıtan, S., & Ünal, F. (2012). Yerli ve çeviri okulöncesi çocuk kitaplarının karakter, benlik kavramı ve prososyal davranışlar açısından incelenmesi. III. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu Bildiri Kitabı. (ss. 1021-1028). 05-07 Ekim 2011. Ankara: Ankara Üniversitesi Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Uygulama ve Araştırma Merkezi.

Taşkın, Ö., & Şahin, B. (2008). Çevre kavramı ve altı yaş okul öncesi çocuklar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 1-12.

Yardımcı, E. & Kılıç, G.B. (2010). Çocukların gözünden çevre ve çevre sorunları. Elementary Education Online (İlköğretim Online), 9(3), 1122-1136.

Yaşar, M. C., İnal, G., Kaya, Ü. Ü., & Uyanık, Ö. (2012). Çocuk gözüyle tabiat anaya geri dönüş. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 30-40.

Yaşaroğlu, C. (2012). İlköğretim birinci kademe öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

Yavuzer, H. (2014). Resimleriyle çocuk: Resimleriyle çocuğu tanıma. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık

Yılmaz-Genç M. M., & Özen-Uyar, R. (2016). Resimli çocuk kitaplarının fene yönelik kavram, konu ve temalar açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46), 600-607.

141357 37579

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

ÜSTÜN YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN ÖĞRENME STRATEJİ TERCİHLERİ

Yalçın DİLEKLİ, Erdoğan TEZCİ

ZİHİN ENGELLİLER BEDEN EĞİTİMİ DERSİ İÇERİK VE UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Bahar GÜNAYDIN, Nevzat MİRZEOĞLU, Hakan ACAR

ORTAOKUL 7. SINIF MATEMATİK DERSİNDE KUANTUM ÖĞRENME MODELİNİN ÖĞRENCİLERİN BİLİŞ ÖTESİ ÖĞRENME STRATEJİLERİNE VE PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNE ETKİSİ

Bahar BAKIR, Sevda KOÇ AKRAN

ARGÜMANTASYON TABANLI BİLİM ÖĞRENME YAKLAŞIMININ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KAVRAMSAL ANLAMALARINA VE FENDEKİ GÖSTERİMLERİ KULLANMAYLA İLGİLİ GÖRÜŞLERİNE ETKİSİ

Fatma YAMAN

ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ OLAN ÖĞRENCİLERİN MATEMATİK BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİMİN KULLANILDIĞI ARAŞTIRMALARIN BETİMSEL ANALİZİ

Işıl TERZİOĞLU, Orhan CURAOĞLU, Ahmet YIKMIŞ

TÜRKİYE’DE MESLEKİ REHABİLİTASYON HİZMETLERİ VE İHMAL EDİLMİŞ BİR ALAN OLARAK REHABİLİTASYON DANIŞMANLIĞI

Elif ÇİMŞİR

YÖNETİCİ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNE GÖRE GÖÇMEN ÇOCUKLARIN EĞİTİM SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Zeynep EREN

OKULÖNCESİ ÇOCUKLARINDA DOĞA ALGISI

Nilüfer KÖŞKER

BİR ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI SÜRECİNİN FARKLI KATILIMCILAR TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Hakan Şevki AYVACI, Dilek ÖZBEK, Sinan BÜLBÜL

TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ METİN TÜRLERİNİ KAVRAMLAŞTIRMA EĞİLİMLERİ VE TÜR FARKINDALIKLARI

B. Ümit BOZKURT