OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz Bu araştırmada, okula devam eden 5-6 yaş grubu çocukların annelerinin bağlanma biçimleri ile annelerin kişilik özellikleri ve çocukların annelerine bağlanma biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Avrupa yakasında araştırmaya katılmayı kabul eden 160 anne ve onların çocukları (84 kız, 76 erkek; 74 beş yaş, 86 altı yaş) oluşturmuştur. Araştırmada demografik bilgiler için "Kişisel Bilgi Formu", annelerin kişilik özelliklerini ölçmek için "16 Kişilik Envanteri (16 PF)", annelerin bağlanma biçimlerini ölçmek için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYE), çocukların bağlanma biçimlerini ölçmek için "Oyuncak Öykü Tamamlama Testi (OÖTT)" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; Annelerin bağlanma biçimleri ile kişilik özellikleri arasında sadece endişe düzeyi alt boyutunda bir ilişki tespit edilmiştir. Buna karşın annelerin kişilik özelliklerinden dışadönüklük-içedönüklük, endişeli-rahat, gerçeklik-duyarlı, kabullenen-bağımsız, serbest-kontrollü değişkenleri ile çocukların bağlanma biçimleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Annelerin bağlanma biçimleri ile çocukların bağlanma biçimleri arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Kaynakça

Ainsworth, M. D. S. (1992) A consideration of social referencing in the context of attachment theory and research. In S. Feinman (Ed.) Social Referencing and The Social Consruction of Reality, 349-367. New York: Plenum.

Ainsworth, M. D. S. (1979). Infant–mother attachment. American Psychologist, 34, 932–937.

Ainsworth, M.D.S., Blehar, M.C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Aytemiz, T. (2010). Ebeveynin kişiliği, çocuğun mizacı ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Unpublished master’s thesis). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı.

Backström, M., & Holmes, B. J. (2001). Measuring adult attachment: A construct validation of twoself-report instruments. Scandinavian Journal of Psychology, 42, 79–86.

Belsky, J. (1984). The determinants of parenting: A process model. Child Develoment, 55, 83–96.

Belsky, J.& Casidy, J. (1994). Attachment: Theory and evidence. In M. Rutter & D. Hay (Ed.), Development Through Life: A Handbook for Clinicians (373-402). Oxford: Blackwell.,

Belsky, J., Fish, M., & Isabella, R. (1991). Continuity and discontinuity in infant negative and positive emotionality: Family antecedents and attachment consequences. Developmental Psychology, 27, 421–431.

Belsky, J., Gilstrap, B., & Rovine, M. (1984). The Pennsylvania Infant and Family Development Project: I. Stability and change in mother-infant and father-infant interaction in a family setting at one, three, and nine months. Child Development, 55, 692-705.

Bowlby, J. (1959). Separation anxiety. International Journal of Psycho- Analysis, 41, 1-25.

Bowlby, J. (1980). Attachment and Loss: Wolume III. Loss: Sadness and depression. New York: Basic Books.

Çamurlu-Keser, C. (2006) Annenin bağlanma düzeyi ve çocuk yetiştirme sürecinin çocuğun bağlanma düzeyine etkisi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı. (Unpublished master’s thesis). Bursa.

Capps L, Sigman M, Sena R., Henker, B. & Whalen, C. (1996) Fear, anxiety, and perceived control in children of agoraphobic parents. J Child Psychol Psychiatry, 37(4): 445-52.

Cassidy, J. (1994). Emotion regulation: Influences of attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59, 228–249.

Clark, L.A., Kochanska, G.& Ready, R. (2000). Mothers' personality and its interaction with child temperament as predictors of parenting behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 2, 274-285.

Coplan, J.R., Reichel, M. & Rowan, K. (2009). Exploring the associations between maternal personality, child temperament, and parenting: A focus on emotions. Personality and Individual Differrences, 46, 241-246.

Cozolino, L. (2014). İnsan ilişkilerinin nörobilimi, (Çeviren: Mirel Benveniste) İstanbul: Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.

Diener, M., Nievar, MA. & Wright, C. (2003). Attachment security among mothers and their young children living in poverty: Associations with maternal, child, and contextual characteristics. Merrill-Palmer Quarterly, 49, 254-282.

Erermiş, S., Bellibaş, E., Özbaran, B., Demirak-Büyüküşoğlu, N., Altıntoprak, E., Bildik, T. & Korkmaz-Çetin, S. (2009) Ayrılma anksiyetesi bozukluğu olan okul öncesi yaş grubu çocukların annelerinin mizaç özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(1): 14-21

Field, T. (1994). The effects of mother's physical and emotional unavailability on emotion regulation. In N. A. Fox (Ed.), The development of emotion regulation: Biological and behavioral considerations. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59. (pp. 208–227) (2-3, Serial No. 240).

Griffin, D., & Bartholomew, K. (1994). The metaphysics of measurement: The case of adult attachment. In K. Bartholomew, & D. Perlman (Eds.), Advances in personal relationship: Attachment processes in adulthood (Vol. 5, pp. 17–52). London: Kingsley.

Gürsoy, F., Aral, N., Bütün-Ayhan, A., Aydoğan, Y. (2004). Annesi Çalışan ve Çalışmayan Çocukların Bağımlılık Eğilimlerinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 62-71

Hazan, C. & Shaver, P.R. (1994). Bağlanma: yakın ilişkilerle ilgili araştırmalar için bir çerçeve (Çev. Ali Dönmez). Türk Psikoloji Bülteni, 16- 17, Mart-Haziran 2000, 29-50.

Ispa, J.M., Fine, M. & Thornburg, K.R. (2002) Maternal personality as a moderator of relations between difficult ınfant temperament and attachment security ın low-ıncome families. Infant Mental Health, 23(1–2), 130–144

Jarvis, P.A., & Creasey, G.L. (1991). Parental stress, coping, and attachment in families with an 18-month-old infant. Infant Behavior and Development, 14, 383–395.

Knox, J. (1999). The relevance of attachment theory to a contemporary Jungian view of internal world: internal working models, implicit memory and internal objects. Journal of Analytical Psychology, 44, 511-530.

Kobak, R., & Sceery, A. (1988). Attachment in late adolescence: Working models of attachment, affect regulation, and perceptions of self and others. Child Development, 88, 135–146.

Kochanska, G. (1995) Children's Temperament, Mothers' Discipline, and Security of Attachment: Multiple Pathways to Emerging Intemalization. Society for Research in Child Development, Inc. 66, 597-615

Kochanska, G., & Aksan, N. (2004). Development of mutual responsiveness between parents and their young children. Child Development, 75, 1675–1676.

Kochanska, G., Clark L.A. & Goldman M. S.(1997). Implications of mothers' personality for their parenting and their young children's developmental outcomes. Journal of Personality 65:2, 387-420

Kulaksızoğlu, A. (1999) Ergenlik Psikolojisi, Remzi Kitabevi, İstanbul.

Lickenbrock,D.M.& Braungart-Rieker, J.M. (2015). Examining antecedents of infant attachment security with mothers and fathers: An ecological systems perspective. Infant Behavior & Development 39, 173–187

Lieberman S.(1979). A transgenerational theory, Journal of Family Therapy, 1:347-360

Lippe, A., Von Der Eilertsen, D. A., Hartmann, E., Kille, K. (2010). The role of maternal attachment ın children’s attachment and cognitive executive functioning: a preliminary study. Attachment and Human Development, 12(5), 429-444.

Mahler, S., Pine, F. & Bergman, A. (2003) İnsan yavrusunun psikolojik doğumu (Çev. Ali Nahit Babaoğlu). Metis Ötekini Dinlemek. İstanbul

Main, K., Kaplan, N. & Cassidy, J. (1985) Security in ınfancy, childhood and adulthood: a move to the level of representation. Monographs of The Society for Research in Child Development. 50 (Vol. 1-2, Serial

Main, M. (1995). Recent studies in attachment: Overview, with selected implications for clinical work. (Ed: Goldberg, Susan; Muir, Roy; Kerr, John. Attachment theory: Social, developmental, and clinical perspectives. Hillsdale, NJ, US: Analytic Press.

McNally, S., Eisenberg, N. &Haris, J.D.(1991). Consistency and change in maternal child rearing practices and values: A longitudinal study. Child Development, 62, 190-198.

Miller L, Kramer R, Wamer V, Wickramaratne P. & Weissmann M. (1997). Intergenerational transmission of parental bonding among women. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry; 36:1134-1139.

Murray, L. (1992). The impact of postnatal depression on infant development. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 33, 543–561.

Nair,H., & Murray,A. (2005) Predictors of attachment security in preschool children from ıntact and divorced families. The Journal of Genetic Psychology, 166(3), 245–263.

Onishi, M., Gjerde, P. F., & Block, J. (2001). Personality implications of romantic attachmentpatterns in young adults: A multi-method, multi-informant study. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 1097–1110.

Rispoli,K., McGoey,K., Koziol,N. & Schreiber, J. (2013) The ralation of paranting, child temperement and attachment security in early childhood to social competence at school entry. Journal of School Psychology, 51; 643-658

Ruppert, F. (2011). Travma, bağlanma ve aile konstelasyonları, (Çeviren: Fatma Zengin) (1. Basım) İstanbul: Kaknüs Yayınları.

Sabatier C. & Lannegrand-Willems L. (2005). Transmission of family values and attachment: a french three-generation study applied psychology. An Internatıonal Review, 54(3), 378–395

Savage, J. (2014). The association between attachment. parental bonds and physically aggresive and violent behavior: a comprehensive review. Aggression and Violent Behavior, 19 (2),164-178.

Selçuk, E., Günaydin, G., Sumer, N., Harma, M., Salman, S., Hazan, C., Doğruyol, B. & Ozturk, A. (2010) Self-reported romantic attachment style predicts everyday maternal caregiving behaviour at home. Journal of Research in Personality 44; 544–549

Şendil, G. & Cesur, S. (2011). The Relationships Between Parental Attitudes And Their Personalities And Values. Electronic Journal of Social Sciences. Autumn, 10 (38); 001-22

Shaver, P. R., & Brennan, K. A. (1992). Attachment styles and the ‘Big Five’ personality traits: Their connections with each other and with romantic relationship outcomes. Personality and Social Psychology Bulletin, 18, 536–545.

Somer, O.,Korkmaz, M. & Tatar, A. (2004). Kuramdan uygulamaya Beş Faktör KişilikModeli ve Beş Faktör Kişilik Envanteri (5FKE), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 128.

Stahl, S. (2014). Bağlanma korkusu. (Çeviren: Ceyda Aydın) İstanbul. Kuraldışı Yayıncılık

Steele, H., & Steele, M. (1994). Intergenerational patterns of attachment. In K. Bartholomew & D. Perlman (Eds.), Advances in personal relationships, Vol. 5. Attachment processes in adulthood (pp. 93-120). London: Jessica Kingsley.

Sumner, G., & Spietz, A. (1994). NCAST caregiver/parent–child interaction teaching manual. Seattle, WA: School of Nursing, University of Washington, NCAST Publications.

Svanberg, O. G. (1989. Attachment, resilience and prevention, Journal of Mental Health, 7(6):543-578.

Teti, D.M., Nakagawa, M., Das, R., & Wirth, O. (1991). Security of attachment between pre-schoolers and their mothers: Relations among social interaction, parenting stress, and mothers’ sorts of the Attachment Q-set. Developmental Psychology, 27, 440–447.

Thompson, R. A., Meyer, S. (2007). The socialization of emotion regulation ın the family. j. gross (ed.). Handbook of emotion regulation, New York: Guilford Press.

Van den Boom, D. C. (1994). The influence of temperament and mothering on attachment and exploration: An experimental manipulation of sensitive responsiveness among lower-class mothers with irritable infants. Child Development, 65, 1457–1477.

van Ijzendoor, M.H. (1995) Associatins between adult attachment representations and parent-child attachment, parental responsiveness, and clinical status: A meta-analysis on the predective validty of the adult attachment interview. Psychological bulletin. 117, 384-403

van Ijzendoor, M.H.& Bakermans-Kranenburg, M.J. (1997) Interganarational transmission of attachment: A move to the Contextual level. In L. Atkinson and K.J.Zucker (Eds.) Attachment and Psychcology (pp. 135-170). New York: The Guilford Press.

Weber, D. A. (2003). A comparison of ındividual psychology and attachment theory. Journal of Individual Psychology, 59, (3), 246-262.

Yerlioğlu, A.Y. (2010) The relation of attachment security with maternal responsiveness and child's socioemotional competence: using the attachment qset with a turkish preschool sample. Boğaziçi University Master of Arts in Psychology. İstanbul.

Zwönitzer, A., Ziegenhain, U., Bovenschen, I., Bressem, K., Pillhofer, M., Fegert, J.M., Spangler, G., Gerlach, J., Gabler, S. & Künster, A.K (2015) effects of early intervention in children at risk: short-term and long-term findings from an attachment-based intervention program. Mental Health & Prevention, 3(3); 98-102

http://www.7cokgec.org/bakici_secimi.php (Accessed on 24.10.2013)

http://www.dbe.com.tr/tr-TR/Content/Default.aspx?SectionID=338 (Accessed on 08.05.2012)

http://www.psy.metu.edu.tr/rrl/research/tubitak2005tr (Accessed on 17.11.2013)

137906 36246

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

ORTAOKUL 5. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABINDAKİ RESİMLERİN METİNLERLE UYUM DÜZEYİNİN İNCELENMESİ

Adem İŞCAN, Ahmet Turan CIMBIZ

SOYUTTAN SOMUTA, SANALDAN GERÇEĞE: ÖĞRETMEN ADAYLARININ BAKIŞ AÇISIYLA ÜÇ BOYUTLU YAZICILAR

Hıdır Karaduman

ERKEK ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KRONOTİPE GÖRE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI VE FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYLERİ

Neşe TOKTAŞ, K. Alparslan ERDEM, Onur YETİK

OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Ertan GÖRGÜ

ORTAOKUL MATEMATİK ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖĞRENCİ BİLGİSİNİN VE ÖĞRETİM STRATEJİLERİ BİLGİSİNİN İNCELENMESİ: CEBİR ÖRNEĞİ

M. Gözde DİDİŞ KABAR, Rabiya AMAÇ

ÖĞRETMENLERİN EĞİTİM PROGRAMI YAKLAŞIMI TERCİHLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Pınar KARAMAN, Ebru BAKAÇ

YEDİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BASINÇ KONUSUNDAKİ KAVRAMSAL ANLAMALARI VE KAVRAM YANILGILARININ MATEMATİKSEL HATALAR AÇISINDAN İNCELENMESİ

Deniz KAYA, Hüseyin Cihan BOZDAĞ, Gökçe OK

İLETİŞİMSEL YAKLAŞIMIN ONUNCU SINIF İNGİLİZCE DERSİNDE SINIF İÇİ UYGULAMALARA YANSIMASI

Fulya SOĞUKSU, Berna ASLAN

ÖĞRETMENLERİN İŞLERİNİ ANLAMLI BULMA DÜZEYLERİ VE İŞLERİNİ ANLAMLI BULMALARINI ETKİLEYEN ETMENLER

Burcu TOPTAŞ

SINIF YÖNETİMİ ALANINDAKİ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ

Ayhan AYDIN, Abdullah SLEVİTOPU, Metin KAYA