OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN EĞİTİMİNE YÖNELİK ÖZ-YETERLİKLERİ İLE BAŞARI AMAÇ ORYANTASYONLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz Bu araştırmada okul öncesi öğretmen adaylarının fen eğitimine yönelik öz-yeterlik düzeyleri ve başarı amaç oryantasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve başarı amaç oryantasyonlarının cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinin esas alındığı çalışma 412 okul öncesi öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Okul Öncesinde Fen Eğitimine Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği” ve "Başarı Amaç Oryantasyonları Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde korelasyon analizi, ilişkisiz örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmen adaylarının fen eğitimine yönelik öz-yeterlikleri ile öğrenme amaç oryantasyonunu tercih etme düzeyleri arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Performans-yaklaşma ve performans-kaçınma amaç oryantasyonunu tercih etme düzeyleri ile fen eğitimine yönelik öz-yeterlikleri arasında ise pozitif ve düşük düzeyde ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların benimsedikleri başarı amaç oryantasyonlarının sınıf düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet açısından ise sadece öğrenme amaç oryantasyonunda erkek öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.

Kaynakça

Ablard, K. E., & Lipschultz, R. E. (1998). Self-regulated learning in high-achieving students:Relations to advanced reasoning, achievement goals, and gender. Journal of. Educational Psychology, 90, 94–101.

Akın, A. (2006). Başarı amaç oryantasyonları ile biliş ötesi farkındalık, ebeveyn tutumları ve akademik basarı arasındaki ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Ames, C. (1992). Classrooms: Goals structures and student motivation. Journal of Education Psychology, 84(3), 261−271.

Aral, N., Kandır, A. ve Can-Yaşar, M. (2002). Okul öncesi eğitim programı. Okul öncesi. eğitim programına göre geliştirilmiş II. Baskı, İstanbul: YA-PA Yayınları.

Bandura, A. (1977). Self-Efficacy: Toward A unifying theory Of behavioral change, psychological review, 84, 191-215.

Bıkmaz, H. F. (2004). Sınıf öğretmenlerinin fen öğretiminde öz yeterlilik inancı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 161.

Brookhart, S. M. & Durkin, D. T. (2003). Classroom assessment, student motivation, and achievement in high school social studies classes. Applied Measurement in Education, 16, 27 – 54.

Buldur, S. (2009). Fen bilgisi öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarına yönelik okuryazarlık ve öz yeterlik düzeylerinin geliştirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas

Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Büyüköztürk, Ş. (2008). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni spss uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Chan, D.W. (2003). Multiple intelligences and perceived self-efficacy among Chinese secondary school teachers in Hong Kong, Educational Psychology,23(5), 521-533.

Chan K., Leung M. & Laı P. (2004). Goal orientations, study strategies and achievement of hong kong teacher education student. Paper presented at the AARE 2004 Conference, Melbourne.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2000). Research methods in education, (5th Edition). London: RoutledgeFalmer.

Çelik-Menderes, H. (2009). Üniversite öğrencilerinin başarı amaç oryantasyonlarının stresle başa çıkma tarzları, duygulanım durumları ve akademik Başarılarına göre incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Çıngı, H. (1994). Örnekleme kuramı (2. baskı). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Basımevi

Elliot, A. J. & Church, M. A. (1997). A hierarchical model of approach and Avoidance achievement motivation. Journal of Educational Psychology, 72,218–232.

Elliot, A. J. & Harackiewicz, J. M. (1996). Approach and avoidance goals and intrinsic motivation: A mediational analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 461– 475.

Elliot, A.J., McGregor, H.A. & Gable, S. (1999). Achievement goals, study strategies, and exam performance: A mediational analysis. Journal of Educational Psychology, 91(3), 549-563.

Elliot, A. J. & McGregor, H. (2001). Achievement goal framework. Journal of. Personality and Social Psychology, 80, 501–519.

Eryenen, G. (2008). Öğretmen adaylarının hedef yönelimleri, akademik ve öğretmenlik öz yeterlikleri arasındaki ilişkiler ile bu değişkenlerin akademik başarının yordanmasında ki rolü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul

Gürdal, A., Çağlar, A., Şahin, F., Okçun, F. ve Macaroğlu, E. (1993). Okul öncesi dönemle ilgili fen faaliyetlerine örnekler. 9. Ya-Pa Okul öncesi Eğitimi ve Yaygınlaştırılması Semineri Ankara, Seminer Kitabı, İstanbul: Ya-Pa Yayınları.

Güler, D. ve Bıkmaz. F. (2002). Anasınıflarında fen etkinliklerinin gerçekleştirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1 (2). 249-267.

Hsieh, P., Sullivan, J. R. & Guerra, N. S. (2007). A closer look at college students: Self-efficacy and goal orientation. The Journal of Advanced Academics, 3, 454-476.

Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemi (16. Baskı) Ankara: Nobel Yayıncılık

Kızılgüneş B. (2007). Predictive ınfluence of students achievement motivation, meaningful learning approach and epistemological beliefs on classification concept achievement. Unpublished Master Thesis, Middle East Technical University, Ankara.

Kotaman, H. (2008). Öz yeterlilik inancı ve öğrenme performansının geliştirilmesine ilişkin yazın taraması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, XXI, (I), 111-133.

Küçükoğlu, A., Kaya , İ. ve Turan, A. (2010). Sınıf öğretmenliği ABD öğrencilerinin başarı yönelimi algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Atatürk Üniversitesi ve On dokuz Mayıs Üniversitesi örneği) . Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 121-135.

Küçükyılmaz, E.A. ve Duban, N. (2006). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretimi öz yeterlik inançlarının artırılabilmesi için alınacak önlemlere ilişkin görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi. 2(2) 1-23

Middleton, M. & Midgley, C. (1997). Avoiding the demonstration of lack of ability: An under-explored aspect of goal theory. Journal of Educational Psychology, 89, 710- 718.Midgley, C., Maehr, M. L., Hruda, L. Z., Anderman, E., Anderman, L. H., Freeman, K. E., Gheen, M., Kaplan, A., Kumar, R., Middleton, M. J., Nelson, J., Roeser, R., & Urdan, T. (2000). Manual for the patterns of adaptive learning scales. Ann Arbor. MI: The University of Michigan.

Özdemir, M.S. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretim sürecine ilişkin öz- yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54, 277-306.

Patrıck, H., Ryan, A.M. & Pıntrıch. P.R. (1999). The differential ımpact of extrinsic and mastery goal orientations on males' and females' self-regulated leaming. Learning and Individual Differences, 11(2). 153-171.

Pajares, F., Britner, S. & Valiante, G. (2000). Writing and science achievement goals of middle school students. Contemporary Educational Psychology, 25, 406–422.

Roeser R. W., Mıdgley, C. & Urdan, T. C. (1996). Perceptions of the school psychol environment and early adolescent psychologist and behavioural functioning in school: the mediating role of goals and belonging. Journal of Educational Psychology, 88(3), 408-422.

Ryan, A. M. & Shim, S. S. (2005). Differential profiles of students identified by their teacher as having avoidant, appropriate or dependent help-seeking tendencies in the classroom. Journal of Educational Psychology, 97 (2) 275-285.

Tiryaki, A. (2007). Üniversite ve lise öğrencilerinin sosyal amaç oryantasyonlarının başa çıkma tutumları ve bazı değişkenlerle incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Toğluk, E. (2009). Hemşirelik öğrencilerinin başarı yönelimleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Tosun, T. (2000). The beliefs of pre-service elementary teachers toward science and science teaching. School Science and Mathematics, 100(7), 374-79.

Tutaş, S. (2011). Üniversite öğrencilerinin başarı hedef yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Uluçay, S. (1989). Okul öncesi eğitimde fen bilgisi programları. 6. Ya-Pa Okul öncesi Eğitimi ve Yaygınlaştırılması Semineri İstanbul, Seminer Kitabı, İstanbul: Ya-Pa Yayınları.

57512 15060

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

İLK DEFA GÖREVLENDİRİLEN OKUL MÜDÜRLERİNİN KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR

Bahri AYDIN, Melike GÜNBEY, Eray KARA

YABANCI DİL KAYGISI VE ÖĞRENİCİLERİN SÖZLÜ DÜZELTİCİ GERİBİLDİRİM İNANIŞLARININ DİL YETERLİLİK DÜZEYİ ODAKLI İNCELENMESİ

Vasfiye GECKİN

ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ ZİHİN YETERSİZLİĞİ OLAN ÇOCUKLARIN CİNSEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Süleyman GÜRBÜZ, Emine ERATAY

ÖĞRETMENLERİN YAŞAM BOYU ÖĞRENME EĞİLİMLERİ VE 21. YÜZYIL ÖĞRETEN BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Eda YALÇIN İNCİK

SINIF ÖĞRETMENLERİNİN SINIF YÖNETİM BECERİLERİ, AKADEMİK İYİMSERLİKLERİ VE MESLEKİ BAĞLILIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Yusuf ERGEN, Cevat ELMA

OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN EĞİTİMİNE YÖNELİK ÖZ-YETERLİKLERİ İLE BAŞARI AMAÇ ORYANTASYONLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Aycan BULDUR, Fatma ALİSİNANOĞLU

ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN ÖZEL DERS ALMA NEDENLERİNİN İNCELENMESİ

Ayşe Betül AKDEMİR, Abdurrahman KILIÇ

TAŞIMA YOLUYLA EĞİTİME ERİŞİM UYGULAMASINDA AİLELERİN EĞİTİM SÜRECİNE KATILIMINA İLİŞKİN ÖĞRETMEN VE VELİ GÖRÜŞLERİ

Songül TÜMKAYA, Hakan ULUM

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN SERBEST ZAMANLARINDA FİZİKSEL ETKİNLİKLERE KATILIMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ “BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ”

Murat Firat BAYDAR, Ali AYCAN, Gazanfer DOĞU

“9. SINIF LİSE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK OKUL DIŞI ORTAMDA GERÇEKLEŞTİRİLEN AĞAÇBİLİM EĞİTİMİ” PROJESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Doç.dr.pınar KÖSEOĞLU, Gamze MERCAN, Esma PEHLİVANOĞLU