MESLEK LİSELERİNDE DİSİPLİN SORUNLARI VE NEDENLERİ

Öz Yapılan araştırmalar lise düzeyinde disiplin sorunlarının, en çok meslek liselerinde yaşandığını göstermektedir. Bu araştırmanın amacı, Siirt ilinde bulunan meslek liselerin de disiplin sorunlarını sınıf düzeyine göre dağılımını göstermek ve bu disiplin sorunlarının nedenlerini incelemektir. Araştırma karma bir yapıda olduğundan, açıklayıcı desen (Explanatory Design) yöntemi kullanılmıştır. Disiplin kayıtlarının ve öğrenci sayılarının sınıflar bazında hesaplanmasında nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli, disiplin sorunlarının nedenlerini belirlemede ise nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma, 2011-2012 ile 2016-2017 eğitim-öğretim yılları arasında Siirt il merkezinden dört meslek lisesinde yer alan disiplin kurulu karar defterinin incelenmesi ve bu kurul üyesi 9 okul idarecisi, 3 rehber öğretmen ve 5 öğretmen ile bireysel olarak görüşülmüştür. Bu görüşmede araştırma için geliştirilen 9 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre disiplin olaylarının sınıflar düzeyinde farklılaştığı görülmüştür. En çok ceza alan sınıf düzeyinin 11. sınıflar, en az ceza alan sınıf düzeyinin ise 12. sınıflar olduğu, okullarda öğrencilere ceza verilirken ödüllendirmenin ise hiç yapılmadığı görülmüştür. Elde edilen bir diğer sonuç ise okul yönetiminde değişiklik olan okullarda yeni gelen idarecilerin daha fazla ceza verme eğilimi gösterdikleri olmuştur. Araştırmada ayrıca disiplin kurullarının istenmeyen öğrenci davranışlarını engellemede ve söndürmede etkili olamadıkları, ceza alan öğrencilerin aynı suçtan tekrar tekrar ceza aldıkları görülmüştür.

Kaynakça

Akar, N. (2006).Ortaöğretimde karşılaşılan disiplin sorunları ve eğitim yöneticilerinin çözüm yaklaşımları. Yüksek lisans tezi. Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.

Avcı, R., ve Güçray, S. (2010). Şiddet davranışı gösteren ve göstermeyen ergenlerin ailelerinin aile işlevleri, aile bireylerine ilişkin problemler, öfke ve öfke ifade tarzları açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(1), 45-76.

Başaran, İ. (2013).Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi, Siyasal Kitapevi, 4. Baskı

Baysal, N. (2009). İlköğretim ikinci kademede görevli öğretmenlerin sınıfta karşılaştıkları disiplin sorunlarına, bunların nedenlerine ve çözüm yollarına ilişkin görüşleri. Yüksek lisans tezi. Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır.

Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Çetin, B. (2013). Sınıfta istenmeyen öğrenci davranışlarıyla ilgili sınıf öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri,Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1 Nisan, 2013, s. 255-269

Dedeoğlu, Ö. (2010). Meslek lisesi öğrencilerinin disipline aykırı davranışta bulunmalarında ailenin etkisi. Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Demir, F.(2013). Ortaokullarda öğrencilerin disiplinsiz davranışları ve bu davranışların sebepleri. Yüksek lisans tezi. İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

Fraenkel, J.R., Wallen, N.E. ve Hyun, H.H. (2012). How to design and evaluate research in education. (8. Baskı). New York: McGraw-Hill Companies.

Gökçe, A.T., & Bülbül, T. (2014). Okul bir insan bedenidir: meslek lisesi öğrencilerinin okul algılarına yönelik bir metafor çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 63-88.

Güler, N. (2009). Lise Öğrencileri Arasında Sigara, Alkol Kullanımı ve İntihar Düşüncesi Sıklığı, Cumhuriyet Tıp Dergisi 340-345

Kapıkıran, N. A., & Fiyakalı, C. (2005). Lise öğrencilerinde akran baskısı ve problem çözme. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 11-17.

Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım

Korkmaz, İ. (2003). İstenmeyen davranışların önlenmesi. Z. Kaya (Edt), Sınıf Yönetimi. Ankara: Pegama Yayıncılık

Nazlı, K. (2015). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetiminde karşılaştıkları disiplin sorunları, nedenleri ve bu sorunlarla baş etme yöntemlerinin değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi. Zirve Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

Satoğlu, E. (2008).Ortaöğretim kurumlarında öğretmenlerin karşılaştıkları disiplin sorunları. Yüksek lisans tezi. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Sarpkaya, P. (2005).Resmi liselerde disiplin sorunları ve ilgili grupların yaklaşımları. Doktora tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Tunç, B., Yıldız, S., & Doğan, A. (2015). Meslek liselerinde disiplin sorunları, nedenleri ve çözümü: bir durum analizi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (2), 384-403

Yıldırım, İ. (2010). Sınıf İçi Disiplin Sorunları ile Anne Baba Tutumları Arasındaki İlişki. Yüksek lisans tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum